[37] Chương III — Tương Ưng Nữ Nhân#
Tương Ưng Bộ -
Samyutta Nikaya
Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt
Tập IV - Thiên Sáu Xứ
[37] Chương III
Tương Ưng Nữ Nhân
-ooOoo-
Phần Một - Phẩm Trung
Lược
1. I. Khả Ý Và Không Khả Ý (1) (S.iv,238)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức tánh,
người nữ nhân hoàn toàn không khả ý đối với người đàn ông. Thế
nào là năm? Không có nhan sắc, không có tài sản, không có giới hạnh, lười
biếng, không sinh con. Này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức tánh này,
một nữ nhân hoàn toàn không khả ý đối với người đàn ông.
3) Và này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức tánh này,
một nữ nhân hoàn toàn khả ý đối với người đàn ông. Thế nào là
năm? Có nhan sắc, có tài sản, có giới hạnh, lanh lợi, không biếng nhác,
có sanh con. Ðầy đủ năm đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một nữ nhân
hoàn toàn khả ý đối với người đàn ông.
2. II. Khả Ý, Không Khả Ý (2)(S.iv,238)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức tánh này,
một người đàn ông hoàn toàn không khả ý đối với nữ nhân. Thế nào
là năm? Không có nhan sắc, không có tài sản, không có giới hạnh, lười
biếng, không có khả năng sanh con. Này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức
tánh này, một người đàn ông hoàn toàn không khả ý đối với nữ nhân.
3) Này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức tánh này,
một người đàn ông hoàn toàn khả ý đối với nữ nhân. Thế nào là
năm? Có nhan sắc, có tài sản, có giới hạnh, lanh lợi, không biếng nhác,
có khả năng sanh con. Này các Tỷ-kheo, đầy đủ năm đức tánh này, một
người đàn ông hoàn toàn khả ý đối với nữ nhân.
3. III. Ðặc Thù (Avenika) (S.iv,239)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, có năm đau khổ riêng
biệt mà người đàn bà phải gánh chịu, khác biệt với đàn ông.
Thế nào là năm?
3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, người đàn bà lúc
trẻ tuổi đi đến nhà chồng, không có bà con. Ðây là đau khổ riêng
biệt thứ nhất, này các Tỷ-kheo, người đàn bà phải gánh chịu
điều đó khác biệt với đàn ông.
4) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người đàn bà có kinh
nguyệt. Ðây là đau khổ riêng biệt thứ hai, này các Tỷ-kheo,
người đàn bà phải gánh chịu, khác biệt với đàn ông.
5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người đàn bà phải
mang thai. Ðây là sự đau khổ riêng biệt thứ ba, này các Tỷ-kheo,
người đàn bà phải gánh chịu, khác biệt với đàn ông.
6) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một người đàn bà
phải sanh con. Ðây là đau khổ riêng biệt thứ tư, này các Tỷ-kheo,
người đàn bà phải gánh chịu, khác biệt với đàn ông.
7) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người đàn bà hầu hạ
đàn ông. Ðây là đau khổ riêng biệt thứ năm, này các Tỷ-kheo,
người đàn bà phải gánh chịu, khác biệt với đàn ông.
8) Này các Tỷ-kheo, đây là năm đau khổ riêng
biệt, này các Tỷ-kheo, người đàn bà phải gánh chịu, khác biệt
với đàn ông.
4. IV. Ba Sự Việc (S.iv,240)
1) ...
2) -- Ðầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người
đàn bà phần lớn sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba?
3) -- Ở đây, này các Tỷ-kheo, người đàn bà,
vào buổi sáng, ở nhà với tâm bị xan tham ám ảnh, vào buổi trưa, ở nhà với
tâm bị tật đố ám ảnh, vào buổi chiều, ở nhà với tâm bị dục tham
(kàmaràgam) ám ảnh.
4) Này các Tỷ-kheo, đầy đủ ba pháp này, người
đàn bà phần lớn sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục.
(Anuruddha I. Phần đen)#
1) ...
2) Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn...
3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế
Tôn:
-- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh
tịnh siêu nhân, con thấy người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bạch Thế Tôn, nữ nhân, do đầy
đủ những pháp gì, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục?
5. V. Phẫn Nộ (S.iv,240)
1-2-3) ...
4) -- Ðầy đủ năm pháp, này Anuruddha, người đàn bà,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Thế nào là năm?
5) Ðó là bất tín, là vô tàm, là vô quý, là phẫn
nộ, là ác tuệ.
6) Ðầy đủ năm pháp này, này Anuruddha, người đàn
bà, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.
6. VI. Có Hận (Upanàhi) (S.iv,241)
...(như kinh trên, chỉ thế có hận vào pháp thứ tư)
...
7. VII. Tật Ðố (Issukii) (S.iv,241)
...(như kinh trên, chỉ thế có tật đố vào pháp thứ
tư) ...
8. VIII. Do Xan Tham (Macharena) (S.iv,241)
...(như kinh trên, chỉ thế xan tham vào pháp thứ tư)
...
9. IX. Phạm Dâm (Aticari) (S.iv,242)
...(như kinh trên, chỉ thế phạm dâm vào pháp thứ
tư) ...
10. X. Ác Giới (S.iv,242)
...(như kinh trên, chỉ thế ác giới vào pháp thứ
tư) ...
11. XI. Ít Nghe (S.iv,242)
...(như kinh trên, chỉ thế ít nghe vào pháp thứ tư)
...
12. XII. Biếng Nhác (Kusìta) (S.iv,242)
...(như kinh trên, chỉ thế biếng nhác vào pháp
thứ tư) ...
13. XIII. Thất Niệm (Mutthassati) (S.iv,242)
...(như kinh trên, chỉ thế thất niệm vào pháp
thứ tư) ...
14. XIV. Năm Cấm (Pancaveram) (S.iv,243)
1-2-3) ...
4) -- Ðầy đủ năm pháp, này Anuruddha, người đàn bà,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Thế nào là năm?
5) Ðó là sát sanh, là lấy của không cho, là tà hạnh
trong các dục, là nói láo, là say đắm rượu men, rượu nấu.
6) Ðầy đủ năm pháp này, này Anuruddha,
người đàn bà sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.
Phần Hai - Phẩm Trung
Lược
(Anuruddha II. Phần trắng)#
1) ...
2) Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn...
3) Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:
-- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh
tịnh siêu nhân, con thấy người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh vào thiện thú, thiên giới, thế giới nầy. Ðầy đủ bao nhiêu pháp,
bạch Thế Tôn, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên
thiện thú, thiên giới, thế giới này?
15. I. Không Phẫn Nộ (S.iv,243)
1-2-3) ...
4) -- Ðầy đủ năm pháp, này Anuruddha, người đàn bà,
sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, thế
giới này. Thế nào là năm?
5) Có lòng tin, có lòng tàm, có lòng quý, không
phẫn nộ, có trí tuệ.
6) Ðầy đủ năm pháp này, này Anuruddha, một người
đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên
giới, cõi đời này.
16-24. II-X. (S.iv,245)
(Các đoạn này trái với đoạn 6-14 trước, như không
có hận, không tật đố, không xan tham, không phạm dâm, không ác giới, không
ít nghe, không biếng nhác, không thất niệm, không có năm cấm)
Phần Ba - Phẩm Các
Sức Mạnh
25. I. Không Sợ Hãi (Visàradà) (S.iv,246)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, người đàn bà có năm sức
mạnh này. Thế nào là năm? Sức mạnh sắc đẹp, sức mạnh tài sản, sức
mạnh bà con, sức mạnh con trai, sức mạnh giới hạnh. Này các Tỷ-kheo,
người đàn bà có đầy đủ năm sức mạnh này.
3) Ðầy đủ năm sức mạnh này, này các Tỷ-kheo,
người đàn bà sống ở nhà không có sợ hãi.
26. II. Ức Chế (Pasaykà) (S.iv,246)
... (Giống như kinh trước, chỉ khác đoạn kết luận:
" Ðầy đủ năm sức mạnh này, này các Tỷ-kheo, người đàn bà sống ở
nhà, ức chế người chồng ") ...
27. III. Chinh Phục (Abhibhùyya) (S.iv,246)
... (Giống như Kinh trước, chỉ khác đoạn kết luận:
" Ðầy đủ năm sức mạnh này, này các Tỷ-kheo, người đàn bà sống ở
nhà tiếp tục (vattati) chinh phục người chồng ") ...
28. IV. Một (S.iv,246)
1) ...
2) --Do đầy đủ một sức mạnh, này các Tỷ-kheo,
người đàn ông tiếp tục chinh phục người đàn bà. Thế nào là một
sức mạnh? Sức mạnh của người làm chủ (isariyabalena).
3) Người đàn bà đã bị chinh phục bởi sức mạnh của
người làm chủ, này các Tỷ-kheo, thời sức mạnh nhan sắc không che chở
được, sức mạnh tài sản không che chở được, sức mạnh bà con không che chở
được, sức mạnh con trai không che chở được, sức mạnh giới hạnh không che
chở được.
29. V. Bộ Phận (S.iv,247)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, người đàn bà có năm sức
mạnh này: sức mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản, sức mạnh bà con, sức mạnh con
trai, sức mạnh giới hạnh.
3) Người đàn bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc, này các
Tỷ-kheo, nhưng không có sức mạnh tài sản, như vậy người đàn bà ấy
không đầy đủ bộ phận ấy. Và này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ
sức mạnh nhan sắc và sức mạnh tài sản, như vậy đàn bà đầy đủ bộ phận
ấy.
4) Này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức
mạnh nhan sắc và sức mạnh tài sản, nhưng không có sức mạnh bà con, như vậy
người đàn bà ấy không đầy đủ bộ phận ấy. Và này các Tỷ-kheo, người
đàn bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản và sức mạnh bà con,
như vậy người đàn bà ấy đầy đủ bộ phận ấy.
5) Và này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức
mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản, sức mạnh bà con, nhưng không có sức mạnh
con trai, như vậy người đàn bà ấy không đầy đủ bộ phận ấy. Và này các
Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản,
sức mạnh bà con và sức mạnh con trai, như vậy người đàn bà ấy đầy đủ bộ
phận ấy.
6) Và này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức
mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản, sức mạnh bà con, sức mạnh con trai, nhưng
không có sức mạnh giới hạnh, như vậy người đàn bà ấy không đầy đủ bộ
phận ấy. Và này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc,
sức mạnh tài sản, sức mạnh con trai, sức mạnh bà con và sức mạnh giới hạnh,
như vậy người đàn bà ấy đầy đủ bộ phận ấy.
7) Này các Tỷ-kheo, đây là năm sức mạnh của
người đàn bà.
30. VI. Họ Ðuổi Ði (S.iv,247)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, người đàn bà có năm sức
mạnh này. Thế nào là năm? Sức mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản, sức mạnh
bà con, sức mạnh con trai, sức mạnh giới hạnh.
3) Này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức
mạnh nhan sắc, nhưng không có sức mạnh giới hạnh, thời họ đuổi người
đàn bà ấy, không cho ở trong gia đình. Và này các Tỷ-kheo, người đàn
bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc và sức mạnh tài sản, nhưng không có sức mạnh
giới hạnh, thời họ đuổi người đàn bà ấy, không cho ở trong gia đình.
Và này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc, sức mạnh
tài sản, sức mạnh bà con, nhưng không có sức mạnh giới hạnh, thời họ
đuổi người đàn bà ấy, không cho ở trong gia đình. Và này các Tỷ-kheo,
nếu người đàn bà đầy đủ sức mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản, sức
mạnh bà con, sức mạnh con trai, nhưng không có sức mạnh giới hạnh, thời
họ đuổi người đàn bà ấy, không cho ở trong gia đình.
4) Này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức
mạnh giới hạnh, nhưng không có sức mạnh nhan sắc, thời họ để người
đàn bà ấy ở trong gia đình, không có đuổi đi. Và này các Tỷ-kheo,
người đàn bà có sức mạnh giới hạnh, nhưng không có sức mạnh tài sản,
thời họ để người đàn bà ấy ở trong gia đình, không có đuổi đi.
Này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức mạnh giới hạnh, nhưng không
có sức mạnh bà con, họ để người đàn bà ấy ở trong gia đình, không
có đuổi đi. Này các Tỷ-kheo, người đàn bà đầy đủ sức mạnh giới
hạnh, nhưng không có sức mạnh con trai, thời họ để người đàn bà ấy
ở trong gia đình, không có đuổi đi.
5) Này các Tỷ-kheo, đây là năm sức mạnh của
người đàn bà.
31. VII. Nhân (S.iv,248)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này của
người đàn bà. Thế nào là năm? Sức mạnh nhan sắc, sức mạnh tài sản,
sức mạnh bà con, sức mạnh con trai, sức mạnh giới hạnh.
3) Này các Tỷ-kheo, người đàn bà không do nhân
nhan sắc, không do nhân tài sản, không do nhân bà con hay không do nhân con
trai, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên giới, cõi
đời này.
4) Này các Tỷ-kheo, người đàn bà do nhân giới
hạnh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên giới, cõi
đời này.
5) Này các Tỷ-kheo, đây là năm sức mạnh của
người đàn bà.
32. VIII. Sự Kiện (Thànam) (S.iv,249)
1) ...
2) -- Này các Tỷ-kheo, có năm sự kiện này thật
khó cho người đàn bà không làm các công đức có thể thực hiện
được. Thế nào là năm?
3) "Mong rằng tôi được sanh trong một gia đình
thích đáng!" Này các Tỷ-kheo, đây là sự kiện thứ nhất thật khó
cho người đàn bà không làm các công đức có thể thực hiện được.
"Mong rằng sau khi được sanh vào một gia đình thích đáng, tôi được đi
đến (làm vợ) một gia đình thích đáng!" Này các Tỷ-kheo, đây
là sự kiện thứ hai thật khó cho người đàn bà không làm các công đức
có thể thực hiện được. "Sau khi được sanh vào một gia đình
thích đáng, sau khi được đi đến (làm vợ) một gia đình thích đáng,
mong rằng tôi được sống trong một gia đình không có người vợ địch
thủ!" Này các Tỷ-kheo, đây là sự kiện thứ ba thật khó cho người
đàn bà không làm các công đức có thể thực hiện được. "Sau khi
được sanh vào một gia đình thích đáng, sau khi được đi đến (làm vợ)
một gia đình thích đáng, sau khi được sống trong một gia đình không có
người vợ địch thủ, mong rằng tôi sẽ sanh được người con trai!" Này
các Tỷ-kheo, đây là sự kiện thứ tư thật khó cho người đàn bà
không làm các công đức có thể thực hiện được. "Sau khi được
sanh vào một gia đình thích đáng, sau khi được đi đến (làm vợ) một gia
đình thích đáng, sau khi được ở trong một gia đình không có người vợ
địch thủ, sau khi sanh được người con trai, mong rằng tôi chinh phục được
chồng tôi!" Này các Tỷ-kheo, đây là sự kiện thứ năm thật khó
cho người đàn bà không làm các công đức có thể thực hiện được.
Này các Tỷ-kheo, năm sự kiện này thật khó cho
người đàn bà không làm các công đức có thể thực hiện được.
4) Có năm sự kiện này, này các Tỷ-kheo, thật
dễ cho người đàn bà có làm các công đức có thể thực hiện được.
Thế nào là năm?
"Mong rằng tôi được sanh vào một gia đình thích
đáng!" Này các Tỷ-kheo, đây là sự kiện thứ nhất thật dễ cho
người đàn bà làm các công đức có thể thực hiện được. "Sau
khi được sanh vào một gia đình thích đáng, mong rằng tôi được đi đến
(làm vợ) một gia đình thích đáng!" Này các Tỷ-kheo, đây là sự
kiện thứ hai thật dễ cho người đàn bà có làm các công đức có thể
thực hiện được. "Sau khi được vào một gia đình thích đáng, sau khi
được đi đến (làm vợ) một gia đình thích đáng, mong rằng tôi được
sống trong một gia đình không có người vợ địch thủ!" Này các
Tỷ-kheo, đây là sự kiện thứ ba thật dễ cho người đàn bà có làm
các công đức có thể thực hiện được. "Sau khi được sanh vào
một gia đình thích đáng, sau khi được đi đến (làm vợ) một gia đình
thích đáng, sau khi được sống trong một gia đình không có người vợ địch
thủ, mong rằng tôi được sanh con trai!" Này các Tỷ-kheo, đây là sự
kiện thứ tư thật dễ cho người đàn bà có làm các công đức có thể
thực hiện được. "Sau khi được sanh vào một gia đình thích đáng,
sau khi được đi đến (làm vợ) một gia đình thích đáng, sau khi được ở
trong một gia đình không có người vợ địch thủ, sau khi được sanh con trai,
mong rằng tôi chinh phục được người chồng!" Này các Tỷ-kheo, đây
là sự kiện thứ năm thật dễ cho người đàn bà có làm các công đức có
thể thực hiện được.
5) Năm sự kiện này, này các Tỷ-kheo, thật dễ
cho người đàn bà có làm các công đức có thể thực hiện được.
33. IX. Không Sợ Hãi (S.iv,250)
1) ...
2) -- Ðầy đủ năm pháp, này các Tỷ-kheo, người
đàn bà sống ở trong nhà không sợ hãi. Thế nào là năm?
3) Gìn giữ không đoạt sanh mạng, gìn giữ không lấy
của không cho, gìn giữ không có tà hạnh trong các dục, gìn giữ không có nói
láo, gìn giữ không có say đắm rượu men, rượu nấu.
4) Ðầy đủ năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người
đàn bà sống ở trong nhà không có sợ hãi.
34. X. Tăng Truởng (S.iv,250)
1) ...
2) -- Ðược tăng trưởng với năm sự tăng trưởng, này
các Tỷ-kheo, một nữ Thánh đệ tử, được tăng trưởng trong Thánh tăng
trưởng, nắm giữ được những lõi cây (căn bản, tinh vi), nắm giữ được
những tốt đẹp nhất về thân. Thế nào là năm?
3) Tăng trưởng về lòng tin, tăng trưởng về
giới hạnh, tăng trưởng về nghe nhiều (sutena), tăng trưởng về thí
xả, tăng trưởng về trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, được tăng trưởng
với năm sự tăng trưởng này, này các Tỷ-kheo, một nữ Thánh đệ tử
được tăng trưởng trong Thánh tăng trưởng, nắm giữ được những lõi cây
(căn bản, tinh vi), nắm giữ được những điểm tốt đẹp nhất về thân.
Ðời này, ai tăng trưởng,
Lòng tin và giới hạnh,
Với trí tuệ, thí xả,
Với nghe nhiều, cả hai;
Vị nữ cư sĩ ấy,
Với giới hạnh như vậy,
Nắm giữ được lõi cây,
Cho tự mình ở đời.