Kinh Ba-lê#
Trường Bộ Kinh
Digha Nikaya
24. Kinh Ba-lê
(Pàtika sutta)
Tụng phẩm I
1. N hư vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở giữa bộ lạc Malla (Mạt-la), tại Anupiya (A-dật-di),
một thành của bộ lạc Mallà. Lúc bấy giờ, Thế Tôn đắp y vào buổi sáng,
cầm y bát vào thành Anupiya để khất thực. Rồi Thế Tôn tự nghĩ:
"Thật là quá sớm để vào thành Anupiya khất thực. Ta hãy đến
tịnh xá của du sĩ Bhaggava và thăm vị này." Thế Tôn liền đi
đến tịnh xá du sĩ Bhaggava.
2. Rồi du sĩ Bhaggava bạch Thế Tôn:
- Thế Tôn hãy đến gần! Xin chào đón Thế Tôn. Ðã lâu, Thế
Tôn mới có dịp đến đây. Mời Thế Tôn ngồi, đây là chỗ ngồi
đã soạn sẵn.
Thế Tôn ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, và du sĩ Bhaggava lấy một
ghế ngồi khác thấp hơn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một
bên, du sĩ Bhaggava bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, ngày xưa và nhiều ngày xưa nữa, Sunakkhatta
(Thiện Tịnh) thuộc bộ lạc Licchavi (Ly-xa tử) đến con và nói như sau:
"Này Bhaggava, nay tôi từ bỏ Thế Tôn! Nay tôi không sống dưới sự chỉ
dẫn của Thế Tôn nữa." Bạch Thế Tôn, sự việc có phải như
Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi nói hay không?
- Này Bhaggava, sự việc thật như Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi đã
nói.
3. Này Bhaggava, thuở xưa và rất xa xưa, Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi
đến thăm Ta. Sau khi đến, đảnh lễ Ta và ngồi xuống một bên. Này
Bhaggava, Sumakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi bạch với Ta: "Bạch Thế Tôn,
nay con xin từ bỏ Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, nay con không sống dưới sự
chỉ dẫn của Thế Tôn nữa."
Này Bhaggava, khi nghe nói vậy, Ta nó với Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi:
"- Này Sunakkhatta, Ta có nói với Ngươi: "Này Sunakkhatta, hãy
đến đây sống dưới sự chỉ dẫn của Ta" chăng?
"- Bạch Thế Tôn, không!
"- Hay Ngươi có nói với Ta: "Bạch Thế Tôn, con sẽ sống dưới
sự chỉ dẫn của Thế Tôn" chăng?
"- Bạch Thế Tôn, không!
"- Này Sunakkhatta, Ta không nói: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây
và sống dưới sự chỉ dẫn của Ta", và Ngươi cũng không nói với Ta:
"Bạch Thế Tôn, con sẽ sống dưới sự chỉ dẫn của Thế Tôn".
Này kẻ ngu kia, như vậy thời Ngươi là ai và Ta là ai mà Ngươi nói
chuyện từ bỏ? Này kẻ ngu kia, hãy thấy sự lỗi lầm của Ngươi như vậy
là thế nào!
4. "- Bạch Thế Tôn, nhưng Thế Tôn không khiến cho con chứng
được các pháp thượng nhân thần thông.
"- Này Sunakkhatta, Ta có nói với Ngươi: "Này Sunakkhatta, hãy
đến đây và sống dưới sự chỉ dẫn của Ta! Ta sẽ khiến cho Ngươi
chứng được các pháp thượng nhân thần thông" chăng?
"- Bạch Thế Tôn, không!
"- Ngươi có nói với Ta: "Bạch Thế Tôn, con sẽ sống dưới sự
chỉ dẫn của Thế Tôn. Thế Tôn sẽ khiến cho con chứng được các
pháp thượng nhân thần thông" chăng?
"- Bạch Thế Tôn, không!
"- Này Sunakkhatta, Ta không nói với Ngươi: "Này Sunakkhatta, hãy
đến đây và sống dưới sự chỉ dẫn của Ta, Ta sẽ khiến cho Ngươi
chứng được các pháp thượng nhân thần thông; Ngươi cũng không nói với Ta:
"Bạch Thế Tôn, con sẽ sống dưới sự chỉ dẫn của Thế Tôn, và
Thế Tôn sẽ khiến cho con chứng được các pháp thượng nhân thần
thông." Này kẻ ngu kia, như vậy thời Ngươi là ai và Ta là ai mà Ngươi
nói chuyện từ bỏ? Này Sunakkhatta, nhà Ngươi nghĩ thế nào? Các pháp
thượng nhân thần thông có thực hiện hay không thực hiện, nhưng mục
đích mà Ta thuyết giảng Chánh pháp là đưa người thực hành đến
chỗ tận diệt khổ đau, có phải như vậy không?
"- Bạch Thế Tôn, các pháp thượng nhân thần thông có thực hiện
hay không thực hiện, nhưng mục đích mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh
pháp là đưa người thực hành đến chỗ tận diệt khổ đau, chính
thật là như vậy.
"- Này Sunakkhatta, các pháp thượng nhân thần thông có thực hiện
hay không thực hiện, nhưng mục đích mà Ta thuyết giảng Chánh pháp là
đưa người thực hành đến chỗ tận diệt khổ đau. Này Sunakkhatta,
như vậy thời các pháp thượng nhân thần thông là gì mà cần phải thực
chứng? Này kẻ ngu kia, hãy thấy lỗi lầm của Ngươi như vậy là như
thế nào!
5. "- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không giải thích cho con khởi nguyên
của thế giới.
"- Này Sunakkhatta, Ta có nói với Ngươi: "Này Sunakkhatta, hãy
đến đây và sống dưới sự chỉ dẫn của Ta. Ta sẽ giải thích cho Ngươi
khởi nguyên của Thế giới" chăng?
"- Bạch Thế Tôn, không!
"- Này Sunakkhatta, Ngươi có nói với Ta: "Bạch Thế Tôn, con sẽ
sống dưới sự chỉ dẫn của Thế Tôn, rồi Thế Tôn sẽ giải thích cho con
khởi nguyên của thế giới" chăng?
"- Bạch Thế Tôn, không!
"- Này Sunakkhatta, như vậy Ta không nói với Ngươi: "Này
Sunakkhatta, hãy đến đây và sống dưới sự chỉ dẫn của Ta. Ta sẽ giải
thích cho Ngươi khởi nguyên của thế giới." Ngươi cũng không nói với
Ta: "Bạch Thế Tôn, con sẽ sống dưới sự chỉ dẫn của Thế Tôn, rồi
Thế Tôn sẽ giải thích cho con khởi nguyên của thế giới." Này kẻ
ngu kia, sự kiện là như vậy, thời Ngươi là ai và Ta là ai mà Ngươi nói
chuyện từ bỏ? Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Khởi nguyên của
thế giới có giải thích hay không giải thích, nhưng mục đích mà Ta
thuyết giảng Chánh pháp là đưa người thực hành đến chỗ tận
diệt khổ đau, có phải như vậy không?
"- Bạch Thế Tôn, khởi nguyên của thế giới có giải thích hay
không giải thích, mục đích mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp là
đưa người thực hành đến chỗ tận diệt khổ đau, chính thật là
như vậy.
"- Này Sunakkhatta, khởi nguyên của thế giới có giải thích hay không
giải thích, mục đích của Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp là đưa
người thực hành đến chỗ tận diệt khổ đau. Này Sunakkhatta, như
vậy thời giải thích về khởi nguyên thế giới có ích lợi gì cho
Ngươi? Này kẻ ngu kia, hãy thấy sự lỗi lầm của Ngươi như vậy là
thế nào!
6. "- Này Sunakkhatta, dưới nhiều phương diện Ngươi đã nói
lời tán thán Ta tại làng Vajji: "Như vậy, Thế Tôn là bậc A la hán,
Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn."
Này Sunakkhatta, như vậy dưới nhiều phương diện, Ngươi đã nói lời
tán thán Ta tại làng Vajji.
"Này Sunakkhatta, dưới nhiều phương diện, Ngươi nói lời tán
thán Pháp tại làng Vajji: "Chánh pháp được Thế Tôn khéo thuyết
giảng, thiết thực hiện tại, vượt ngoài thời gian, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, chỉ người có trí mới thâm hiểu."
Này Sunakkhatta, như vậy dưới nhiều phương diện, Ngươi tán thán
Chánh pháp tại làng Vajji.
"Này Sunakkhatta, dưới nhiều phương diện, Ngươi đã tán thán
Tăng tại làng Vajji: "Chư Tăng đệ tử của Thế Tôn khéo tu tập
về Chánh chơn, chư Tăng đệ tử của Thế Tôn khéo tu tập về
Chánh trực, chư Tăng đệ tử của Thế Tôn khéo tu tập về Khuôn
phép, chư Tăng đệ tử của Thế Tôn khéo tu tập về Chánh hạnh, tức
là bốn đôi tám chúng. Chư Tăng đệ tử của Thế Tôn này đáng được
kính trọng, đáng được cung kính, đáng được cúng dường, đáng được
chấp tay cúi chào, vì là phước điền tối thượng ở đời". Này
Sunakkhatta, như vậy dưới nhiều phương diện, Ngươi tán thán Tăng tại
làng Vajji.
"Này Sunakkhatta, Ta nói cho Ngươi biết; này Sunakkhatta ta tin cho
Ngươi biết; sẽ có lời luận bàn về Ngươi như sau: "Sunakkhatta,
thuộc bộ lạc Licchavi không thể sống phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Sa
môn Gotama. Vì không kham nổi, nên từ bỏ tu học trở về với đời sống
thấp kém". Này Sunakkhatta, sẽ có lời luận bàn về Ngươi như vậy.
Này Bhaggava, như vậy Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi dầu được Ta nói
vậy, từ bỏ Pháp và Luật này, như người phải rớt vào đọa xứ, địa
ngục.
7. Này Bhaggava, một thời Ta ở bộ lạc Bumu, tại thị trấn của bộ lạc Bumu
tên là Uttaraka. Này Bhaggava, rồi buổi sáng Ta đắp y, cầm y bát cùng với Sa
di Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi theo sau, vào thị trấn Uttaraka khất thực.
Lúc bấy giờ, lõa thể Korakkhattiya, tu theo hạnh chó đi bốn chân, bò
lết trên đất, lấy miệng mà ăn đồ cứng hay đồ ăn mềm.
Này Bahaggava, Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi thấy lõa thể Korakkhattiya
tu theo hạnh chó, đi bốn chân, bò lết trên đất, lấy miệng ăn đồ
cứng hay đồ ăn mềm.
Này Bhaggava, Ta biết được tâm tư của Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi
với tâm tư của Ta cà Ta nói với ông ta như sau:
"- Này kẻ ngu kia, có phải Ngươi vẫn tự nhận Ngươi là Thích Tử
không?
"- Bạch Thế Tôn, sao Thế Tôn lại nói: "Này kẻ ngu kia, có
phải Ngươi tự nhân Ngươi là Thích Tử không"?
"- Này Sunakkhatta, có phải Ngươi, sau khi thấy lõa thể Korakkhattiya
tu theo hạnh chó, đi bốn chân bò lết trên đất, lấy miệng mà ăn đồ
ăn cứng hay đồ ăn mềm, liền suy nghĩ: "Thật tốt đẹp thay vị A la
hán Sa môn đi bốn chân, bò lết trên đất, lấy miệng mà ăn đồ ăn
cứng hay đồ ăn mềm"?
"- Bạch Thế Tôn có vậy. Bạch Thế Tôn, sao Thế Tôn lại ganh
ghét với một bị A la hán?
"- Này kẻ ngu kia, Ta đâu có ganh ghét với một vị A la hán? Chính Ngươi tự
sinh ác tà kiến ấy, hãy bỏ nó đi. Chớ để tự mình lâu ngày bị khổ đau thiệt
hại. Này Sunakkhtta, lõa thể Korakkhattiya mà Ngươi nghĩ là tốt đẹp, là vị Sa
môn, sau bảy ngày sẽ bị trúng thực mà chết, sau khi chết sẽ tái sanh thuộc
loại Kàlakanjà, một trong loại Asura (A-tu-la) thấp kém nhất. Sau khi chết, nó
sẽ bị quăng trong nghĩa địa đặt trên đống cỏ Bìrana. Này Sunakkhatta, nếu
Ngươi muốn, hãy đến hỏi lõa thể Korakkhattiya như sau: "Này bạn Korakkhattiya,
bạn có biết bạn thác sanh cảnh giới nào không?" Này Sunakkhatta, sự kiện này
có thể xảy ra, lõa thể Korakkhatta ấy có thể trả lời với Ngươi: "Này bạn
Sunakkhatta, tôi biết cảnh giới thác sanh của tôi. Tôi sẽ thác sanh thuộc loại
Kàlakanjà, một trong loại Asura thấp kém nhất".
8. Này Bhaggava, Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi, đi đến lõa thể
Korakkhattiya và nói:
- Này bạn Korakkhattiya, Sa môn Gotama có nói như sau: “Lõa thể
Korakkhattiya sau bảy ngày sẽ bị trúng thực mà chết, sau khi chết sẽ tái sanh
thuộc loại Kàlakanjà, một trong loại Asura (A-tu-la) thấp kém nhất. Sau khi chết, ông ta sẽ bị quăng trong nghĩa địa, đặt trên đống cỏ Birana".
Này Bạn Korakkhattiya, vậy Bạn hãy ăn cho có tiết độ, vậy Bạn hãy uống cho có
tiết độ, để lời nói của Sa môn Gotama trở thành nói láo."
Này Bhaggava, vì không tin tưởng Như Lai, Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi
đếm từng ngày một cho đến bảy ngày. Nhưng này Bhaggava, lõa thể
Korakkhattiya sau bảy ngày bị trúng thực mà chết. Sau khi chết, bị tái
sanh thuộc loại Kàlakanjà, một trong loại Asura thấp kém nhất. Sau khi chết,
ông ta bị quăng trong nghĩa địa, đặt trên đống cỏ Birana.
9. Này Bhaggava, Sunakkhatta được nghe: "Lõa thể Korakkhattiya bị
trúng thực chết, quăng trong nghĩa địa, đặt trên đống cỏ Bìrana."
Này Bhaggava, Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi liền đi đến đống cỏ
Bìrana tại nghĩa địa, đến lõa thể Korakkhattiya, lấy tay đánh ba lần
và hỏi:
"- Này bạn Korakkhattiya, Bạn có biết cảnh giới thác sanh của Bạn
không?"
Này Bhaggava, lõa thể Korakkhattiya lấy tay xoa lưng và ngồi dậy:
"- Này bạn Sunakkhatta, tôi biết cảnh giới thác sanh của tôi. Tôi
thác sanh thuộc loại Kàlakanjà, một trong loại Asura thấp kém nhất." Sau
khi nói xong, ông ta ngã ngửa xuống.
10. Này Bhaggava, rồi Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi đến Ta, đảnh lễ
và ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, Ta nói với Sunakkhatta, thuộc bộ lạc
Licchavi đang ngồi một bên:
"- Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Ðiều Ta nói với Ngươi
về lõa thể Korakkhattiya, có phải sự việc xảy ra như Ta nói không,
hay là khác?
"- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã nói với con về lõa thể
Korakkhattiya như thế nào, sự việc xảy ra như Thế Tôn nói, không
phải khác!
"- Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy,
thời có phải pháp thượng nhân thần thông đã được thực hiện có phải
không?
"- Bạch Thế Tôn, sự kiện là như vậy, chắc chắn là pháp
thượng nhân thần thông đã được thực hiện.
"- Vậy này kẻ ngu kia, như vậy là pháp thượng nhân thần thông đã
được Ta thực hiện, thế mà Ngươi nói: "Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn không thực hiện pháp thượng nhân thần thông cho con." Này kẻ ngu
kia, hãy thấy sự lỗi lầm của Ngươi như vậy là thế nào!"
Này Bhaggava, như vậy Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi được Ta nói như
vậy, từ bỏ Pháp và Luật này, như người phải rơi vào đọa xứ, địa
ngục.
11. Này Bhaggava, một thời, Ta trú tại Vesàli (Tỳ xá ly), rừng Ðại Lâm, ở
Trùng Các giảng đường. Lúc bấy giờ, lõa thể Kandaramasuka ở tại Vesàli
được sự cúng dường tối thượng, được xưng danh tối thượng tại làng
Vajji. Vị này có phát nguyện tuân theo bảy giới hạnh: "Trọn đời,
ta theo hạnh lõa thể, không mặc quần áo; trọn đời, ta sống phạm hạnh,
không có hành dâm; trọn đời ta tự nuôi sống với rượu và thịt, không
phải với cháo cơm; ta không bao giờ đi quá tháp Udana phía Ðông thành
Vesàli; ta không bao giờ đi quá tháp Gotamaka, phía Nam thành Vesàli; ta không
bao giờ đi quá tháp Sattamba, phía Tây thành Vesà; ta không bao giờ đi quá
tháp Bahuputta, phía Bắc thành Vesàli." Vị này, nhờ tuân theo bảy giới
hạnh này mà được sự cúng dường tối thượng, được danh xưng tối thượng
tại làng Vajji.
12. Này Bhaggava, rồi Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi đi đến lõa
thể Kandaramasuka và hỏi câu hỏi; lõa thể Kandaramasuka khi bị hỏi như
vậy, không theo dõi câu hỏi, vì không theo dõi, nên tỏ ra tức tối, giận dữ,
phật ý. Này Bhaggava, rồi Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi suy nghĩ:
"Chúng ta có thể trở thành chống đối vị A la hán Sa môn tốt đẹp
này. Hãy giữ đừng có gì xảy ra khiến chúng ta có thể bất lợi đau
khổ lâu đời."
13. Này Bhaggava, rồi Sunakkhata, thuộc bộ lạc Licchavi đi đến Ta, đảnh
lễ và ngồi xuống một bên. Này Bahaggava, Ta nói với Sunakkhatta, thuộc bộ lạc
Licchavi đang ngồi một bên:
"- Này kẻ ngu kia, Ngươi vẫn tự nhận Ngươi là Thích tử không?
"- Bạch Thế Tôn, sao Thế Tôn lại nói với con như vậy: "Này
kẻ ngu kia, Ngươi vẫn tự nhận Ngươi là Thích tử không?'
"- Này Sunakkhatta, có phải Ngươi đã đi đến lõa thể
Kandaramasuka và hỏi câu hỏi. Lõa thể Kandaramasuka khi được Ngươi hỏi
như vậy, không theo dõi câu hỏi; vì không theo dõi nên tỏ ra tức tối, giận
dữ, phật ý. Rồi ngươi tự nghĩ: "Chúng ta có thể trở thành chống đối
vị A la hán, Sa môn tốt đẹp này. Hãy giữ đừng có có gì xảy ra khiến
chúng có thể bất lợi đau khổ lâu đời!".
"- Bạch Thế Tôn có vậy. Bạch Thế Tôn, sao Thế Tôn lại ganh
ghét với một vị A la hán?
"- Này kẻ ngu kia, Ta đâu có ganh ghét với một vị A la hán! Chính
Ngươi tự sanh ác tà kiến ấy, hãy từ bỏ nó đi. Chớ để mình lâu
ngày bị thiệt hại đau khổ! Này Sunakkhatta, lõa thể Kandaramasuka mà
Ngươi nghĩ là vị A la hán, là vị Sa môn tốt đẹp, không bao lâu sẽ sống
mặc áo và lập gia đình, sẽ ăn cơm cháo, sẽ đi vượt quá các tháp ở
Vesàli và sẽ chết mất hết cả danh xưng".
Này Bhaggava, lõa thể Kandaramasuka, không bao lâu sống mặc áo và lập gia
đình, ăn dùng cơm cháo, đi vượt quá các tháp ở Vesàli và bị chết mất
hết cả danh xưng.
14. Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi được nghe tin lõa thể Kandaramasuka
không bao lâu sống mặc áo và lập gia đình, ăn dùng cơm cháo, đi vượt quá
các tháp ở Vesàli và bị chết mất hết danh xưng. Này Bhaggava, rồi
Sunakkhatta đi đến chỗ Ta ở, sau khi đến đảnh lễ Ta và ngồi xuống
một bên. Này Bhaggava, và Ta nói với Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi đang
ngồi một bên:
"- Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Ðiều Ta nói với Ngươi
về lõa thể Kandaramasuka có phải sự việc xảy ra như Ta nói không,
hay là khác?
"- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã nói với con về lõa thể
Kandaramasuka như thế nào, sự việc xảy ra như Thế Tôn nói, không
phải khác.
"- Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy,
thời có phải là pháp thượng nhân thần thông đã được thực hiện, có
phải không?
"- Bạch Thế Tôn, sự kiện là như vậy, chắc chắn là pháp
thượng nhân thần thông đã được thực hiện.
"- Vậy này kẻ ngu kia, như vậy là pháp thượng nhân thần thông đã
được Ta thực hiện, thế mà Ngươi nói: "Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn không thực hiện pháp thượng nhân thần thông cho con." Này kẻ ngu
kia, hãy thấy rõ sự lỗi lầm của Ngươi như vậy là như thế nào!"
Này Bhaggava, như vậy Sunakkhtta, thuộc bộ lạc Licchavi được Ta nói như
vậy, từ bỏ Pháp và Luật này, như người phải rơi vào đọa xứ, địa ngục.
15. Này Bhaggava, một thời Ta trú ở Vesàli, rừng Ðại Lâm, tại Trùng Các
giảng đường. Lúc bấy giờ, lõa thể Patikaputta sống ở Vesàli, được cúng
dường tối thượng, được danh xưng tối thượng ở làng Vajji. Trong các buổi
họp ở Vesàli, ông ta thường tuyên bố như sau:
"Sa môn Gotama là người có trí, ta cũng là người có trí. Người có
trí có thể trình bày pháp thượng nhân thần thông của mình, nhờ trí lực
của mình. Nếu Sa môn Gotama chịu đi nửa đường, ta chịu đi nửa đường.
Và hai chúng ta có thể thực hiện pháp thượng nhân thần thông ở tại
đây. Nếu Sa môn Gotama thực hiện một pháp thượng nhân thần thông,
thời ta sẽ thực hiện hai pháp. Nếu Sa môn Gotama thực hiện bốn pháp
thượng nhân thần thông, thời ta sẽ thực hiện tám pháp. Như vậy Sa môn
Gotama thực hiện bao nhiều pháp thần thông thời ta sẽ thực hiện gấp
hai lần."
16. Này Bhaggava, Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi đã đến Ta, sau khi
đến, đảnh lễ Ta và ngồi xuống một bên. Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi
bạch với Ta:
"- Bạch Thế Tôn, lõa thể Patikaputta (Ba-lê tử) sống ở Vesàli,
được cúng dường tối thượng, được danh xưng tối thượng ở làng Vajji.
Trong buổi họp ở Vesàli, thường tuyên bố như sau: "Sa môn Gotama là
người có trí, ta cũng là người có trí. Người có trí có thể trình bày
pháp thượng nhân thần thông nhờ trí lực của mình. Nếu Sa môn Gotama chịu
đi nửa đường, ta chịu đi nửa đường. Và hai chúng ta có thể thực
hiện pháp thần thông ở tại đây. Nếu Sa môn Gotama có thể thực
hiện một pháp thượng nhân thần thông... thời ta sẽ thực hiện gấp hai
lần."
Này Bhaggava, khi nghe nói vậy, Ta nói với Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi:
"- Này Sunakkhatta, lõa thể Patikaputta không có thể đến gặp
mặt Ta nếu ông ấy không từ bỏ lời ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ
tà kiến ấy. Nếu ông ấy nghĩ rằng ông ấy sẽ đến gặp mặt Ta mà
không từ bỏ lời ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thời
đầu của ông ta sẽ bị bể tan.
17. "- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thận trọng lời nói!
Thiện Thệ hãy thận trọng lời nói!
"- Này Sunakkhatta, tại sao Ngươi lại nói với Ta: "Bạch Thế
Tôn, Thế Tôn hãy thận trọng lời nói."?
"- Bạch Thế Tôn, lời nói này đã được Thế Tôn tuyên bố một
cách cực đoan: "Lõa thể Patikaputta không có thể đến gặp mặt
Ta, nếu ông ấy không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ
bỏ tà kiến ấy. Nếu ông ấy nghĩ rằng ông ấy sẽ đến gặp Ta mà
không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,
thời đầu ông ấy sẽ bị bể tan"! Bạch Thế Tôn, lõa thể
Patikaputta có thể đến gặp mặt Thế Tôn với một hóa thân khác, và
như vậy Thế Tôn trở thành nói không thật!
18. "- Này Sunakkhatta, Như Lai có bao giờ nói lời nói nào có hai nghĩa
không?
"- Bạch Thế Tôn, có phải do tự tâm phán xét mà Thế Tôn đã
được biết về Patikaputta: "Lõa thể Patikaputta không có thể
đến gặp mặt Ta, nếu ông ấy không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ
tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu ông ấy nghĩ rằng ông ấy sẽ
đến gặp mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không
từ bỏ tà kiến ấy, thời đầu của ông ấy sẽ bị bể tan". Hay là
có vị Thiên thần nào đã báo tin cho Như Lai biết: "Bạch Thế Tôn,
lõa thể Patikaputta không có thể... đầu của ông ấy sẽ bị bể
tan!"
"- Này Sunakkhatta, chính tự tâm phán xét mà ta đã biết về lõa
thể Patikaputta: "Lõa thể Pàtikaputta không có thể đến gặp
mặt Ta... đầu của ông ấy sẽ bị bể tan." Và cũng có vị Thiên thần
đã báo tin cho Ta biết: "Lõa thể Pàtikaputta không có thể
đến gặp mặt Thế Tôn... đầu ông ấy sẽ bị bể tan". Vị tướng
quân ở bộ lạc Licchavi tên là Ajita, khi mệnh chung vào ngày kia đã được
sanh vào Tam thập tam thiên. Rồi vị ấy đến bạch với Ta: "Bạch Thế
Tôn, lõa thể Pàtikaputta không có tàm quý! Bạch Thế Tôn, lõa
thể Pàtikaputta không nói sự thật! Bạch Thế Tôn, lõa thể
Pàtikaputta đã nói về con, ở giữa làng Vajji như sau: "Tướng quân ở
bộ lạc Licchavi tên là Ajita sẽ thác sanh vào Ðại địa ngục," Bạch
Thế Tôn, con không thác sanh vào Ðại địa ngục, Bạch Thế Tôn, con
được sanh vào cõi Tam thập tam thiên! Bạch Thế Tôn, lõa thể
Pàtikaputta không có tàm quý. Bạch Thế Tôn, lõa thể Pàtikaputta
không nói sự thật! Bạch Thế Tôn, lõa thể Pàtikaputta không có thể
đến gặp mặt Sa môn Gotama... đầu của ông ấy sẽ bị bể tan." Này
Sunakkhatta, như vậy chính tự tâm phán xét mà Ta biết về lõa thể
Pàtikaputta. Lõa thể Pàtikaputta không có thể đến gặp mặt Ta
nếu ông ấy không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ
tà kiến ấy. Nếu ông ấy nghĩ rằng ông ấy sẽ đến gặp mặt Ta mà
không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,
thời đầu của ông ấy sẽ bị bể tan. Và một vị thiên Thần đã báo tin cho
ta biết: "Bạch Thế Tôn, lõa thể Pàtikaputta không có thể
đến gặp mặt Thế Tôn nếu ông ấy không từ bỏ lời nói ấy, không
từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu ông nghĩ rằng ông ấy sẽ
đến gặp mặt Thế Tôn mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm
ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thời đầu của ông ấy sẽ bị bể
tan."
"Này Sunakkhatta, sau khi Ta đi khất thực ở Vesàli, ăn xong và khất thực
trở về, Ta sẽ đến tại vườn Pàtikaputta để nghỉ trưa. Này
Sunakkhatta, nếu Ngươi muốn, hãy tin cho ông ấy biết."
19. Này Bhaggava, rồi Ta đắp y vào buổi sáng, cầm y bát vào thành Vesàli
để khất thực. Sau khi đi khất thực, ăn xong và đi khất thực trở về,
Ta đi đến vườn của Pàtikaputta để nghỉ trưa. Này Bhaggava,
Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi vội vàng vào thành Sesàli, đến những
Licchava có danh tiếng và báo tin cho những vị ấy biết:
"- Này Hiền giả, Thế Tôn sau khi khất thực, ăn xong và đi khất
thực trở về, đã đi đến vườn của Pàtikaputta để nghỉ trưa! Mong
quý vị hãy đến! Mong quý vị hãy đến! Sẽ có biểu diễn
pháp thượng nhân thần thông giữa các vị Sa môn thiện xảo."
Này Bhaggava, các Licchavi có danh tiếng suy nghĩ như sau: "Sẽ có
biểu diễn pháp thượng nhân thần thông giữa các vị Sa môn thiện xảo.
Vậy chúng ta hãy đi đến đó."
Và chỗ nào có những Bà la môn có địa vị, những gia chủ giàu sang,
các Bà la môn, Bà la môn ngoại đạo có danh tiếng, ông ta đi đến các
vị này và báo tin cho biết:
"- Này Hiền giả, Thế Tôn sau khi đi khất thực, ăn xong và đi
khất thực trở về, đã đi đến vườn của Pàtikaputta để nghỉ
trưa. Mong quý vị hãy đến! Mong quý vị hãy đến! Sẽ có
biểu diễn pháp thượng nhân thần thông giữa các vị Sa môn thiện
xảo."
Này Bhaggava, các Sa môn, Bà la môn ngoại đạo có danh tiếng suy nghĩ:
"Sẽ có biểu diễn pháp thượng nhân thần thông giữa các vị Sa môn
thiện xảo. Vậy chúng ta hãy đi đến đó."
Này Bhaggava, rồi các Licchavi có danh tiếng, các Bà la môn có địa vị,
các Gia chủ giàu sang, các Sa môn, Bà la môn ngoại đạo có danh tiếng cùng
đi đến vườn của Pàtikaputta. Này Bhaggava, như vậy Hội chúng này lên
đến hàng trăm hàng ngàn người.
20. Này Bhaggava, lõa thể Pàtikaputta được nghe: "Các Licchavi danh
tiếng đã đến, các Bà la môn có địa vị, các gia chủ giàu sang, các
Sa môn, Bà la môn ngoại đạo có danh tiếng cũng đã đến, còn Sa môn
Gotama thì ngồi nghỉ trưa tại vườn của ta." Khi nghe vậy ông ấy hoảng
sợ, run rẩy, lông tóc dựng ngược. Này Bhaggava, lõa thể Pàtikaputta hoảng
sợ, run rẩy, lông tóc dựng ngược, liền đi đến vườn các du sĩ
Tindukkhànu.
Này Bhaggava, Hội chúng ấy được nghe: "Lõa thể Pàtikaputta hoảng
sợ, run rẩy, lông tóc dựng ngược đã đi đến vườn các du sĩ
Tindukkhànu." Này Bhaggava, Hội chúng liền cho gọi một người và
bảo:
"- Này bạn hãy đi đến vườn các du sĩ Tindukkhànu, gặp lõa
thể Pàtikaputta và nói như sau: "Này bạn Pàtikaputta hãy đến. Các
Licchavi danh tiếng đã đến, các Bà la môn có địa vị, các Gia chủ
giàu sang, các Sa môn, Bà la môn ngoại đạo có danh tiếng cũng đã
đến. Sa môn Gotama đang ngồi nghỉ trưa tại vườn của Hiền giả. Này
Hiền giả Pàtikaputta, lời nói sau đây được Hiền giả nói tại Hội
chúng ở Sesàli: "Sa môn là người có trí, ta cũng là người có trí.
Người có trí có thể trình bày pháp thượng nhân thần thông nhờ trí lực
của mình. Nếu Sa môn Gotama chịu đi nửa đường, ta chịu đi nửa đường.
Và hai chúng ta có thể thực hiện pháp thượng nhân thần thông ở tại
đây. Nếu Sa môn Gotama thực hiện một pháp thượng nhân thần thông,
thời ta sẽ thực hiện hai pháp. Nếu Sa môn Gotama thực hiện hai pháp
thượng thần thông, thời ta sẽ thực hiện bốn pháp. Nếu Sa môn Gotama
thực hiện bốn pháp thượng nhân thần thông, thời ta sẽ thực hiện tám
pháp. Như vậy Sa môn Gotama thực hiện bao nhiêu pháp thượng nhân thần
thông, thời ta sẽ thực hiện gấp hai lần. "Này Hiền giả
Pàtikaputta, hãy chịu đi nửa đường. Sa môn Gotama đã đi hết tất cả nửa
đường rồi và đang ngồi nghỉ trưa tại vườn của Hiền giả!".
21. Này Bhaggava, người ấy vâng theo lời Hội chúng ấy, đi đến vườn
các du sĩ Tindukkhànu, gặp lõa thể Pàtikaputta, sau khi gặp xong, liền
thưa:
"- Này bạn Pàtikaputta, hãy đi đến. Các Licchavi danh tiếng... Sa
môn Gotama đang ngồi nghỉ trưa tại vườn của Hiền giả. Này Hiền giả
Pàtikaputta, lời nói sau được Hiền giả nói tại Hội chúng ở Vesàli:
"Sa môn Gotama là người có trí, ta cũng là người có trí... ta sẽ thực
hiện gấp hai lần". Này Hiền giả Pàtikaputta, hãy chịu đi nửa
đường, Sa môn Gotama đã đi hết tất cả nửa đường và ngồi nghỉ trưa
tại vườn của Hiền giả."
Này Bhaggava, khi nghe nói vậy, lõa thể Pàtikaputta trả lời:
"- Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến".
Nhưng ông ấy như trườn bò qua lại tại chỗ, không thể đứng dậy
khỏi chỗ ngồi. Này Bhaggava, người ấy nói với lõa thể Pàtikaputta:
"- Này Hiền giả Pàtikaputta sao lại như vậy? Hình như mông của
Hiền giả dính liền vào ghế, hay ghế dính liền vào mông của
Hiền giả?
"- Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến."
Tuy nói vậy nhưng ông ấy trườn bò qua lại tại chỗ, không có thể
đứng dậy khỏi chỗ ngồi.
Này Bhaggava, được nói vậy, lõa thể Pàtikaputta tuy nói: "Này Bạn,
tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến"; nhưng ông ấy trườn bò qua
lại tại chỗ, không có thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.
22. Này Bhaggava, khi người ấy biết được lõa thể Pàtikaputta này
đã bị thảm hại, tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ
đến", lại trườn bò qua lại tại chỗ, không thể đứng dậy
khỏi chỗ ngồi, liền đến Hội chúng ấy báo tin:
"- Lõa thể Pàtikaputta đã thảm bại, tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ
đến; này Bạn, tôi sẽ đến", lại trườn bò qua lại, không thể
đứng dậy khỏi chỗ ngồi."
Này Bhaggava, khi nghe vậy Ta nói Hội chúng:
"- Này các Hiền giả, lõa thể Pàtikaputta không có thể
đến gặp mặt Ta, nếu ông ấy không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ
tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu ông ấy nghĩ rằng ông ấy sẽ
đến gặp mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không
từ bỏ tà kiến ấy, thời đầu của ông ấy sẽ bị bể tan."
Tụng phẩm II
1. N ày Bhaggava, một vị đại thần Licchavi, từ chỗ ngồi đứng
dậy, nói với Hội chúng ấy:
"- Các Hiền giả hãy chờ một lát, để tôi đi, xem có thể
đưa lõa thể Pàtikaputta đến Hội chúng này không?"
Này Bhaggava, rồi vị đại thần Licchavi ấy đi đến vườn các du sĩ
Tindukkhànu, gặp mặt lõa thể Pàtikaputta và nói với ông ấy:
"- Này bạn Pàtikaputta hãy đến! Các Licchavi danh tiếng đã
đến, và các Bà la môn có địa vị, các Gia chủ giàu sang, các Sa môn, Bà
la môn ngoại đạo có danh tiếng cũng đã đến; còn Sa môn Gotama đang
ngồi nghỉ trưa tại vườn của Hiền giả. Này Hiền giả Pàtikaputta,
Hiền giả đã tuyên bố giữa Hội chúng Vesàli: "Sa môn Gotama là người
có trí, ta cũng là người có trí... thời ta sẽ thực hiện gấp hai
lần". Này Hiền giả Pàtikaputta, hãy chịu đi nửa đường. Sa môn Gotama
đã đi hết tất cả nửa đường rồi và đang ngồi nghỉ trưa tại vườn của
Hiền giả. Này Hiền giả Pàtikaputta, Sa môn Gotama đã nói với Hội
chúng về Hiền giả như sau: "Lõa thể Pàtikaputta không có
thể đến gặp mặt Ta nếu ông ấy không từ bỏ lời nói ấy... ông ấy
có thể đến gặp mặt Thế Tôn thì đầu của ông ấy sẽ bị bể
tan". Này Hiền giả Pàtikaputta hãy đến! Nếu Hiền giả
đến, chúng tôi sẽ làm cho Hiền giả thắng và làm cho Sa môn Gotama
thất bại."
2. Này Bhaggava, khi được nghe nói vậy, lõa thể Pàtikaputta, tuy nói:
"Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng trườn
bò qua lại tại chỗ, không thể từ chỗ ngồi đứng dậy. Này Bhaggava,
vị đại thần Licchavi liền nói với lõa thể Pàtikaputta:
"- Này Hiền giả Pàtikaputta, sao lại vậy? Hình như mông của
Hiền giả dính liền vào ghế, hay ghế dính liền vào mông của
Hiền giả. Tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ
đến", nhưng Hiền giả trườn bò qua lại tại chỗ, không có
thể từ chỗ ngồi đứng dậy."
Này Bhaggava, khi được nói vậy, lõa thể Pàtikaputta tuy nói: "Này
Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng ông ấy trườn bò
qua lại tại chỗ, không có thể từ chỗ ngồi đứng dậy.
3. Này Bhaggava, khi vị đại thần Licchavi biết được lõa thể
Pàtikaputta này đã bị thảm bại, tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ đến; này
Bạn, tôi sẽ đến", nhưng trườn bò qua lại tại chỗ, không có
thể từ chỗ ngồi đứng dậy, liền đến Hội chúng ấy báo tin:
"- Lõa thể Pàtikaputta đã thảm bại, tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ
đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng ông ấy trườn bò qua lại tại
chỗ, không có thể từ chỗ ngồi đứng dậy."
Này Bhaggava, khi nghe nói vậy, Ta nói với Hội chúng ấy:
"- Này các Hiền giả, lõa thể Pàtikaputta, nếu ông ấy không
từ bỏ lời nói ấy... thời đầu của ông ấy sẽ bị bể tan. Nếu quí vị
Licchavi nghĩ rằng: "Chúng ta hãy cột lõa thể Pàtikaputta với dây
thừng, và dùng bò kéo ông ấy lại đây, Pàtikaputta sẽ bứt đứt dây thừng
ấy. Lõa thể Pàtikaputta không có thể, nếu không từ bỏ lời nói
ấy..." Nếu ông ấy nghĩ rằng: "Ta không từ bỏ lời nói
ấy...", thời đầu của ông ấy sẽ bị bể tan."
4. Này Bhaggava, lúc ấy Jàliya, đệ tử của Dàrupatti, từ chỗ ngồi
đứng dậy và nói với Hội chúng ấy:
"- Các Hiền giả hãy chờ một lát, để tôi đi xem có thể
đưa lõa thể Pàtikaputta đến Hội chúng này hay không?"
Này Bhaggava, rồi Jàliya, đệ tử của Dàrupatti đi đến vườn các du
sĩ Tindukkhànu, gặp mặt lõa thể Pàtikaputta và nói với ông ấy:
"- Này bạn Pàtikaputta hãy đến. Các Licchavi danh tiếng đã
đến... Sa môn Gotama nay đang ngồi nghỉ trưa tại vườn của Hiền giả.
Này Hiền giả Pàtikaputta, Hiền giả đã tuyên bố giữa Hội chúng Vesàli
như sau: "Sa môn Gotama là người có trí... thời ta sẽ thực hiện gấp hai
lần." Này Hiền giả Pàtikaputta, hãy chịu đi nửa đường. Sa môn Gotama
đã đi hết tất cả nửa đường rồi và đang ngồi nghỉ trưa tại vườn của
Hiền giả. Này Hiền giả Pàtikaputta, Sa môn Gotama đã nói với Hội
chúng về Hiền giả như sau: "Lõa thể Pàtikaputta nếu không
từ bỏ lời nói ấy... Nếu ông ấy nghĩ rằng: "Ta không bỏ lời nói
ấy... có thể đến gặp mặt Sa môn Gotama...", thì đầu của ông ấy
sẽ bị bể tan". Nếu quý vị Licchavi nghĩ rằng: "Chúng ta
hãy cột lõa thể Pàtikaputta với dây thừng, và dùng bò kéo ông ấy lại
đây", Pàtikaputta sẽ bứt đứt dây thừng ấy. Lõa thể Pàtikaputta
không có thể, nếu không từ bỏ lời nói ấy... đầu của ông ấy sẽ bị
bể tan". Này Hiền giả Pàtikaputta hãy đến. Nếu Hiền
giả đến, chúng tôi sẽ làm cho Hiền giả thắng, và làm cho Sa môn
Gotama thất bại."
5. Này Bhaggava, khi được nghe nói vậy, lõa thể Pàtikaputta, tuy nói:
"Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng trườn
bò qua lại tại chỗ, không có thể từ chỗ ngồi đứng dậy. Này
Bhaggava, Jàliya, đệ tử của Dàrupatti nói với lõa thể Pàtikaputta:
"- Này Hiền giả Pàtikaputta sao lại vậy? Hình như mông của Hiền
giả dính liền vào ghế, hay ghế dính vào mông của Hiền giả. Tuy
nói: "Này Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng
Hiền giả trườn bò qua lại tại chỗ, không có thể từ chỗ ngồi
đứng dậy."
Này Bhaggava, được nói vậy, lõa thể Pàtikaputta, tuy nói: "Này
Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng Hiền giả
trườn bò qua lại tại chỗ, không có thể từ chỗ ngồi đứng
dậy."
Này Bhaggava, được nói vậy, lõa thể Pàtikaputta, tuy nói: "Này
Bạn, tôi sẽ đến; này Bạn, tôi sẽ đến", lại trườn bò qua lại
tại chỗ, không có thể từ chỗ ngồi đứng dậy."
6. Này Bhaggava, khi Jàliya, đệ tử của Dàrupatti biết được lõa
thể Pàtikaputta nay đã bị thảm bại, tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ
đến; này Bạn, tôi sẽ đến", lại trườn bò qua lại tại chỗ,
không có thể từ chỗ ngồi đứng dậy, liền nói với ông ấy:
"- Này Hiền giả Pàtikaputta, thuở xưa con sư tử vua các loài thú
suy nghĩ: "Ta hãy y cứ vào một khu rừng để xây dựng sào huyệt.
Sau khi xây dựng sào huyệt, vào buổi chiều ta sẽ ra khỏi sào huyệt,
duỗi chân cho khỏe, rồi nhìn khắp bốn phương và ba lần rống tiếng
rống con sư tử. Sau khi rống tiếng rống con sư tử, ta sẽ đi đến
chỗ các thú qua lại, tìm giết những con thú tốt đẹp nhất, ăn các
loại thịt mềm mại rồi trở về sào huyệt lại".
"Này Hiền giả, con sư tử ấy y cứ vào một khu rừng để xây
dựng sào huyệt, vào buổi chiều ra khỏi sào huyệt, duỗi chân cho
khỏe, rồi nhìn khắp bốn phương và ba lần rống tiếng rống con sư tử. Sau
khi rống tiếng rống con sư tử, nó đi đến chỗ các thú qua lại,
tìm giết những con thú tốt đẹp nhất, ăn các loại thịt mềm mại rồi
trở về sào huyệt lại.
7. "Này Hiền giả Pàtikaputta, có con chó rừng già kiêu ngạo và
mạnh mẽ, thường sống bằng đồ ăn thừa của con sư tử, vua các loài thú. Con
chó rừng ấy suy nghĩ: "Ta là ai, và con sư tử, vua các loài thú, là ai?
Ta hãy y cứ vào một khu rừng để xây dựng sào huyệt. Sau khi xây dựng
sào huyệt, vào buổi chiều ta sẽ ra khỏi sào huyệt, duỗi chân
cho khỏe, rồi nhìn khắp bốn phương và ba lần rống tiếng rống con sư tử.
Sau khi rống tiếng rống con sư tử, ta sẽ đi đến chỗ các thú qua
lại, tìm giết những con thú tốt đẹp nhất, ăn các loại thịt mềm mại,
rồi trở về sào huyệt lại."
"Này Hiền giả, con chó rừng kia ý cứ vào một khu rừng để
xây dựng sào huyệt, duỗi chân cho khỏe, rồi nhìn khắp bốn phương và
định ba lần rống tiếng rống con sư tử. Nhưng nó chỉ kêu lên tiếng
loại chó rừng, tiếng sủa loại chó rừng. Ai có thể so sánh tiếng
sủa con chó rừng đê tiện với tiếng rống con sư tử?
"Cũng vậy, này Hiền giả Pàtikaputta, Hiền giả sống dựa trên uy
tín của bậc Thiện Thệ, ăn uống đồ tàn thực của bậc Thiện
Thệ, thế mà tự nghĩ có thể trịch thượng với các bậc Như Lai, A
la hán, Chánh Ðẳng Giác. Bọn Pàtikaputta đê tiện là ai, lại có
thể trịch thượng với các bậc Như Lai, A la hán, Chánh Ðẳng Giác?"
8. Này Bhaggava, Jàliya, đệ tử của Dàrupati dầu có dùng ví dụ ấy cũng
không thể khiến lõa thể Pàtikaputta rời khỏi chỗ ngồi, liền
nói với ông ấy:
Chó rừng nhìn tự thân,
Tự nghĩ là sư tử.
Nó sủa tiếng chó rừng,
Loại chó rừng đê tiện.
Chó rừng sủa là ai?
Ai rống tiếng sư tử?
"Cũng vậy, này Hiền giả Pàtikaputta, Hiền giả sống dựa trên uy
tín của bậc Thiện Thệ, ăn uống đồ tàn thực của bậc Thiện
Thệ, thế mà nghĩ có thể trịch thượng với các bậc Như Lai, A la
hán, Chánh Ðẳng Giác. Bọn Pàtikaputta đê tiện là ai, lại có thể
trịch thượng với các bậc Như Lai, A lán hán, Chánh Ðẳng Giác?"
10. Này Bhaggava, Jàliya, đệ tử của Dàrupatti, dầu có dùng ví dụ ấy
cũng không có thể khiến lõa thể Pàtikaputta rời khỏi chỗ ngồi,
liền nói với ông ấy:
Ăn cóc, chuột kho thóc,
Ăn xác quăng nghĩa địa,
Sống Ðại lâm, Không lâm,
Tự nghĩ là vua thú.
Nó sủa tiếng chó rừng,
Loại chó rừng đê tiện.
Chó rừng sủa là ai?
Ai rống tiếng sư tử?
"Cũng vậy này Hiền giả Pàtikaputta, Hiền giả sống dựa trên uy
tín của bậc Thiện Thệ, ăn uống đồ tàn thực của bậc Thiện
Thệ, thế mà tự nghĩ có thể trịch thượng với các bậc Như Lai, A
la hán, Chánh Ðẳng Giác. Bọn Pàtikaputta đê tiện là ai, lại có
thể trịch thượng với các bậc Như Lai, A la hán, Chánh Ðẳng Giác?"
11. Này Bhaggava, Jàliya, đệ tử của Dàrupatti, dầu có dùng ví dụ ấy,
cũng không thể khiến lõa thể Pàtikaputta rời khỏi chỗ ngồi,
liền về Hội chúng ấy và báo tin:
"- Lõa thể Pàtikaputta đã thảm bại, tuy nói: "Này Bạn, tôi sẽ
đến; này Bạn, tôi sẽ đến", nhưng ông ấy trườn bò qua lại tại
chỗ, không có thể từ chỗ ngồi đứng dậy."
12. Này Bhaggava, khi nghe nói vậy, Ta nói với hội chúng ấy:
"- Này các Hiền giả, lõa thể Pàtikaputta, nếu ông ấy không
từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì
không có thể đến gặp mặt Ta được. Nếu ông ấy nghĩ rằng:
"Ta tuy không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà
kiến ấy, có thể đến gặp mặt Sa môn Gotama được", thì đầu
của ông ấy sẽ bị bể tan. Nếu quý vị Licchavi nghĩ rằng:
"Chúng ta hãy cột lõa thể Pàtikaputta với dây thừng và dùng bò kéo
ông ấy lại đây". Pàtikaputta sẽ bứt đứt dây thừng ấy. Lõa thể
Pàtikaputta không có thể không từ bỏ lời nói ấy... có thể đến
gặp mặt Ta được. Nếu ông ấy nghĩ rằng: "Ta có thể không từ bỏ
lời nói ấy... có thể đến gặp mặt Sa môn Gotama được", thì đầu
của ông ấy sẽ bị bể tan."
13. Này Bhaggava, rồi Ta giảng dạy cho hội chúng ấy, khuyến khích, làm
cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ với bài thuyết pháp. Sau khi giảng dạy
cho hội chúng ấy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ với
bài thuyết pháp, Ta khiến cho họ giải thoát đại kiết sử, cứu
vớt tám vạn bốn ngàn chúng sanh thoát khỏi đại đọa xứ, Ta nhập
thiền quang giới tam muội, bay lên hư không cao đến bảy cây ta-la, phóng
hào quang cao đến hơn bảy cây ta-la, khiến cho cháy sáng, rực sáng và
Ta hiện ra tại Trùng Các giảng đường ở Ðại Lâm. Này Bhaggava, rồi
Sunakkhatta, thuộc bộ lạc Licchavi đến Ta, đảnh lễ Ta và ngồi xuống một
bên. Sau khi ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Ta nói với Sunakkhatta, thuộc bộ
lạc Licchavi đang ngồi một bên:
"- Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Có phải điều Ta nói cho
Ngươi về lõa thể Pàtikaputta, đã được thực hiện đúng như vậy,
không có gì khác?
"- Bạch Thế Tôn, điều Thế Tôn nói cho con về lõa
thể Pàtikaputta đã được thực hiện đúng như vậy, không có gì khác.
"- Này Sunakkhatta, Ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy,
thì có phải pháp thượng nhân thần thông đã được thực hiện hay không
được thực hiện?
"- Bạch Thế Tôn, sự kiện là như vậy, thì pháp thượng nhân
thần thông đã được thực hiện, không phải không thực hiện.
- "Này kẻ ngu kia, như vậy là pháp thượng nhân thần thông đã được
Ta thực hiện, thế mà Ngươi lại nói: "Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn không thực hiện pháp thượng nhân thần thông." Này kẻ ngu kia,
hãy thấy sự lỗi lầm của Ngươi như vậy là như thế nào!"
Này Bhaggava, như vậy Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi dầu được Ta nói
vậy, từ bỏ Pháp và Luật này, như người phải rơi vào đọa xứ, địa
ngục.
14. Này Bhaggava, Ta biết về khởi nguyên thế giới, Ta còn biết
hơn thế nữa. Và khi Ta biết như vậy, Ta không có chấp trước. Vì
không có chấp trước, Ta tự thân thấu hiểu được sự an tịnh ấy; chính
nhờ chứng ngộ sự an tịnh này mà Như Lai không rơi vào lầm lỗi. Này
Bhaggava, có những vị Sa môn, Bà la môn tuyên bố về khởi nguyên thế
giới theo truyền thống là do Tự Tại thiên (Issara) tạo ra, do Phạm thiên
(Brahma) tạo ra. Ta đến những vị ấy và nói:
"- Có phải chư Tôn giả lại tuyên bố về khởi nguyên thế giới
theo truyền thống là do Tự Tại thiên tạo ra, do Phạm thiên tạo ra?"
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy trả lời:
"- Vâng!"
Ta nói với quý vị ấy:
"- Sao chư Tôn giả lại tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo
thuyền thống là do Tự Tại thiên tạo ra, do Phạm thiên tạo ra"?
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy không thể trả lời được. Không
thể trả lời được, quý vị ấy hỏi lại Ta, và được hỏi vậy, Ta trả
lời như sau:
15. "- Chư Hiền giả, có một thời, đến một giai đoạn nào đó,
sau một thời gian rất lâu, thế giới này chuyển hoại. Trong khi thế
giới chuyển hoại, phần lớn các loài hữu tình chuyển sanh qua Abhassara
(Quang Âm thiên) ở tại đây, những loài hữu tình nào do ý sanh, nuôi sống
bằng hỷ, tự chiếu hào quang, phi hành trên hư không, sống trong sự
quang vinh và sống như vậy trong một thời gian khá dài. Chư Hiền giả, có
một thời, đến một giai đoạn nào đó, sau một thời gian rất lâu, thế
giới này chuyển thành, Phạm cung được hiện ra nhưng trống không. Lúc
bấy giờ, một loài hữu tình, hoặc thọ mạng đã tận, hay phước báo đã
tận, mạng chung từ Quang Âm thiên sanh qua Phạm cung trống không ấy. Vị ấy ở
tại đấy, do ý sanh, nuôi sống bằng hỷ, tự chiếu hào quang, phi
hành trên hư không, sống trong sự quang vinh, và sống như vậy trong một thời
gian khá dài. Vị này, tại chỗ ấy, sau khi sống lâu một mình như vậy,
khởi ý chán nản, không hoan hỷ và có kỳ vọng: "Mong sao có
các loài hữu tình khác cũng đến tại chỗ này!" Lúc bấy giờ, các
loài hữu tình khác, hoặc thọ mạng đã tận, hay phước báo đã tận, bị
mệnh chung và từ thân Quang Âm thiên sanh qua Phạm cung trống không để
làm bạn với vị hữu tình kia. Các loại hữu tình này ở đây cũng có ý
sanh, nuôi sống bằng hỷ, tự chiếu hào quang, phi hành trên hư không,
sống trong sự quang vinh và sống như vậy trong một thời gian khá dài.
16. "Lúc bấy giờ, này các Hiền giả, vị hữu tình sanh qua đầu tiên
nghĩ rằng: "Ta là Phạm thiên, Ðại Phạm thiên, Toàn năng, Tối thắng,
Biến nhãn, Thượng tôn, Thượng đế, Sáng tạo chủ, Hóa sanh chủ, Ðại
tôn, Chúa tể mọi định mạng, đấng Tự tại, Tổ phụ các chúng sanh đã
và sẽ sanh. Những loài hữu tình ấy do chính ta hóa sanh. Tại sao vậy? Vì
chính do ta khởi niệm: Mong sao các loài hữu tình khác cũng đến tại
chỗ này! Chính do sở nguyện của ta mà những loại hữu tình ấy đến
tại chỗ này". Các loài hữu tình đến sau cùng nghĩ như thế
này: "Vị ấy là Phạm thiên, Ðại Phạm thiên, đấng Toàn năng, Tối thắng,
Biến nhãn, Thượng tôn, Thượng đế, Sáng tạo chủ, Hóa sanh chủ, Ðại
tôn, Chúa tể mọi định mạng, đấng Tự tại, Tổ phụ các chúng sanh đã
và sẽ sanh. Chúng ta do vị Phạm thiên này hóa sanh. Vì chúng ta thấy vị này
sanh trước ở đây rồi, còn chúng ta thì sanh sau".
17. "Này các Hiền giả, vị hữu tình sanh ra đầu tiên ấy, sống
được lâu hơn, sắc tướng tốt đẹp hơn, và được nhiều uy quyền
hơn. Còn các loài hữu tình sanh sau thì sống ngắn hơn, sắc tướng ít tốt
đẹp hơn, và được ít uy quyền hơn. Này các Hiền giả, sự tình này
có thể xảy ra. Một trong các loài hữu tình ấy, sau khi từ bỏ thân kia lại
thác sanh đến cõi này. Khi đến cõi này, vị ấy xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình. Sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia
đình, vị ấy nhờ nhất tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần mẫn, nhờ không phóng dật,
nhờ chánh ức niệm, nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, vị ấy nhớ
tới đời sống ấy. Vị ấy nói rằng: "Vị kia là Phạm thiên, Ðại Phạm
thiên, đấng Toàn năng, Tối thắng, Biến nhãn, Thượng Tôn, Thượng
đế, Sáng tạo chủ, Hóa sanh chủ, Ðại tôn, Chúa tể mọi định
mạng, đấng Tự tại, Tổ phụ các chúng sanh đã và sẽ sanh. Chúng ta do vị
Phạm thiên ấy hóa sanh. Vị ấy là thường hằng, kiên cố, thường trú, không
biến chuyển, thường trú như vậy mãi mãi. Còn chúng ta do vị Phạm
thiên ấy hóa sanh đến tại chỗ này. Chúng ta là vô thường, không
kiên cố, yểu thọ, chịu sự biến dịch và thác sanh đến tại
chỗ này"! Này các Hiền giả, như vậy quý vị tuyên bố về
khởi nguyên thế giới theo truyền thống là do Tự Tại thiên tạo ra, là
do Phạm thiên tạo ra...?"
Các vị ấy nói như sau:
"- Này Tôn giả Gotama, chúng tôi có nghe đúng như Tôn giả Gotama nói:
"Này Bhaggava, Ta biết về khởi nguyên thế giới... mà Như Lai
không rơi vào lầm lỗi."
18. Này Bhaggava, một số Sa môn, Bà la môn tuyên bố về khởi nguyên
thế giới theo truyền thống là do nhiễm hoặc bởi dục lạc. Ta đến
những vị ấy và nói:
"- Có phải chư Tôn giả tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo
truyền thống là do nhiễm hoặc vì dục lạc?"
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy trả lời:
"- Vâng."
Ta nói với quý vị ấy:
"- Sao chư Hiền giả lại tuyên bố về khởi nguyên thế giới
truyền thống, là do nhiễm hoặc bởi dục lạc?"
Ðược Ta hỏi như vậy, quý vị ấy không thể trả lời được. Không
thể trả lời được, quý vị ấy hỏi lại Ta, và được hỏi vậy, Ta trả
lời như sau:
"- Này các Hiền giả, có những hạng chư Thiên gọi là
Khiddàpadosikà (bị nhiễm hoặc bởi dục lạc). Những vị này sống lâu ngày, mê
say trong hý tiếu dục lạc. Vì sống lâu ngày, mê say trong hý
tiếu dục lạc, nên bị thất niệm. Do thất niệm, chư Thiên ấy thác
sanh, từ bỏ thân thể của họ. Sự tình này xảy ra. Một trong các loài
hữu tình kia khi thác sanh, từ bỏ thân thể ấy, lại sanh đến chỗ
này. Khi đến tại chỗ này, vị ấy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình. Sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy
nhờ nhất tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức
niệm, nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, vị ấy nhớ đến đời
sống quá khứ ấy chớ không nhớ xa hơn đời sống ấy. Vị ấy nói: "Những
vị Thiên không bị nhiễm hoặc vì dục lạc, họ sống lâu ngày không mê say
trong hý tiếu dục lạc. Vì sống lâu ngày không mê say trong hý
tiếu dục lạc, nên không bị thất niệm. Nhờ không thất niệm, nên
Chư thiên ấy không thác sanh, không từ bỏ thân thể của họ, sống
thường hằng, kiên cố, thường trú, không bị chuyển biến, thường trú
như vậy mãi mãi. Còn chúng ta đã bị nhiễm hoặc bởi dục lạc, sống lâu ngày
mê say trong hý tiếu dục lạc. Vì chúng ta sống lâu ngày mê say trong
hý tiếu dục lạc nên bị thất niệm. Do thất niệm, chúng ta từ
bỏ thân thể này, sống vô thường, không kiên cố, yểu thọ, chịu
sự biến dịch và thác sanh đến chỗ này". Này các Tôn giả,
như vậy quý vị tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo truyền
thống là do nhiễm hoặc vì dục lạc có phải không?"
Các vị ấy nói như sau:
"- Này Tôn giả Gotama, chúng tôi có nghe đúng như Tôn giả Gotama đã
nói: "Này Bhaggava, Ta biết về khởi nguyên thế giới,... mà Như
Lai không rơi vào lầm lỗi".
19. Này Bhaggava, một số Sa môn, Bà la môn tuyên bố về khởi nguyên
thế giới theo truyền thống là do nhiễm hoặc bởi tâm trí. Ta đến
những vị ấy và nói:
"- Có phải chư Tôn giả tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo
truyền thống là do nhiễm hoặc bởi tâm trí?"
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy trả lời:
- "Vâng".
Ta nói với quý vị ấy:
"- Sao chư Tôn giả lại tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo
truyền thống là do nhiễm hoặc bởi tâm trí?"
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy không thể trả lời được. Không
thể trả lời được, quý vị ấy hỏi lại Ta, và được hỏi vậy, Ta trả
lời như sau:
"- Chư Hiền giả, có những hạng chư Thiên gọi là Manopadosikà
(nhiễm hoặc bởi tâm trí.) Họ sống lâu ngày, nung nấu bởi sự đố kỵ
lẫn nhau. Vì sống lâu ngày, nung nấu bởi sự đố kỵ lẫn nhau, tâm trí của
họ oán ghét lẫn nhau. Vì tâm trí oán ghét lẫn nhau, nên thân họ
mệt mỏi, tâm họ mệt mỏi. Các hạng chư Thiên ấy thác sanh, từ bỏ
thân này của họ. Các Hiền giả, sự tình này xảy ra. Một trong các
loài hữu tình kia, khi thác sanh, từ bỏ thân thể ấy, lại sanh đến cõi
này. Khi sanh đến cõi này, vị ấy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Sau khi xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Khi tâm nhập
định, vị ấy nhớ đến đời sống ấy. Vị ấy nói rằng: "Chư Thiên
không bị nhiễm hoặc bởi tâm trí, họ sống lâu ngày không bị nung nấu bởi
sự đố kỵ lẫn nhau, tâm trí của họ không oán ghét nhau. Vì tâm trí
họ không oán ghét nhau, nên thân họ không mệt mỏi, tâm họ
không mệt mỏi. Hạng chư Thiên ấy không thác sanh từ bỏ thân thể của
họ, sống thường hằng, kiên cố, thường trú, không bị chuyển biến,
thường trú như vậy mãi mãi. Còn chúng ta bị nhiễm hoặc bởi tâm trí, sống
lâu ngày nung nấu bởi sự đố kỵ lẫn nhau, nên tâm trí chúng ta oán ghét
lẫn nhau. Vì tâm trí chúng ta oán ghét lẫn nhau, nên thân mệt mỏi và tâm
mệt mỏi. Chúng thác sanh, từ bỏ thân này, sống vô thường không kiên cố,
yểu thọ, chịu sự biến dịch và thác sanh đến tại chỗ
này". Như vậy, này các Hiền giả, quý vị tuyên bố về khởi
nguyên của thế giới theo truyền thống là do bị nhiễm hoặc bởi tâm
trí."
Họ trả lời như sau:
"- Này Tôn giả Gotama, chúng tôi có nghe đúng như Tôn giả Gotama đã
nói: "Này Bhaggava, Ta biết về khởi nguyên của thế giới... mà
Như Lai không rơi vào lầm lỗi."
20. Này Bhaggava, một số Sa môn, Bà la môn tuyên bố về khởi nguyên
thế giới theo truyền thống là do vô nhân sanh. Ta đến những vị ấy
và nói:
"- Có phải chư Tôn giả tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo
truyền thống là do vô nhân sanh?"
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy trả lời:
"- Vâng".
Ta nói với quý vị ấy:
"- Sao chư Tôn giả lại tuyên bố về khởi nguyên thế giới theo
truền thống là do vô nhân sanh?"
Ðược Ta hỏi vậy, quý vị ấy không thể trả lời được. Không
thể trả lời được, quý vị ấy hỏi lại Ta, và được hỏi vậy, Ta trả
lời như sau:
"- Chư Hiền giả, có những chư Thiên gọi là Vô tưởng hữu
tình. Khi một tưởng niệm khởi lên, thời chư Thiên ấy thác sanh, từ bỏ
thân chư Thiên của mình. Chư Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra.
Một trong loài hữu tình ấy, khi thác sanh, từ bỏ thân chư Thiên ấy của mình,
lại sanh đến cõi này. Khi đến tại chỗ này, vị ấy xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình, vị ấy nhờ nhiệt tâm... nên tâm nhập định. Vị ấy nhớ
đến khi tưởng niệm phát sanh, chớ không nhớ xa hơn nữa. Vị ấy nói:
"Bản ngã về thế giới do vô nhân sanh. Tại sao vậy? Vì rằng: Tôi
trước kia không có, nay có. Từ nơi trạng thái không có, tôi trở thành loại
hữu tình". Như vậy, này các Tôn giả, quý vị tuyên bố về khởi
nguyên thế giới theo truyền thống là do vô nhân sanh có phải như vậy
không?"
Họ trả lời:
"- Này Hiền giả Gotama, chúng tôi có nghe đúng như Tôn giả Gotama
đã nói: "Này Bhaggava, Ta biết về khởi nguyên thế giới, Ta còn
biết hơn thế nữa. Và khi Ta biết như vậy, Ta không có chấp trước.
Vì không chấp trước, Ta tự thân thấu hiểu được sự an tịnh ấy. Chính
nhờ chứng ngộ sự an tịnh này mà Như Lai không rơi vào lầm lỗi".
21. Này Bhaggava, Ta tuyên bố như vậy, Ta quan niệm như vậy. Nhưng một
số Sa môn, Bà la môn lại bài xích Ta một cách không thật, trống không, hư
ngụy, giả dối: "Sa môn Gotama và các vị Tỷ kheo là điên đảo. Sa môn
Gotama đã tuyên bố: "Khi một ai đạt đến thanh tịnh, giải thoát, khi
ấy vị ấy biết mọi vật là bất tịnh". Nhưng này Bhaggava, Ta không
có nói như vậy: "Khi một ai đạt đến thanh tịnh, giải thoát, khi ấy
vị ấy biết mọi vật là bất tịnh." Này Bhaggava, Ta nói như sau:
"Khi một ai đạt đến thanh tịnh, giải thoát, khi ấy vị ấy biết
mọi vật là thanh tịnh"
- Bạch Thế Tôn, chính họ là điên đảo khi họ chỉ trích Thế
Tôn và các Tỷ kheo là điên đảo. Con tin tưởng hoan hỷ đối với
Thế Tôn khiến con tin rằng Thế Tôn có thể dạy cho con đến
thanh tịnh giải thoát.
- Này Bhaggava, thật khó cho Ngươi khi Ngươi theo các kiến giải sai
khác, kham nhẫn các sự việc sai khác, theo dõi những mục tiêu sai khác,
đeo đuổi những mục đích sai khác, được huấn luyện theo các phương
pháp sai khác để có thể đạt được thanh tịnh, giải thoát. Này
Bhaggava, hãy đặt nặng lòng tin ở nơi Ta, hãy khéo gìn giữ lòng tin tưởng
ấy.
- Bạch Thế Tôn, nếu thật khó cho con, khi con theo các kiến giải
sai khác, kham nhẫn các sự việc sai khác, theo dõi những mục tiêu sai khác,
đeo đuổi những mục đích sai khác, được huấn luyện theo các phương pháp
sai khác, để có thể đạt được thanh tịnh giải thoát, thời Bạch
Thế Tôn, ít nhất con cũng đặt nặng lòng tin vào Thế Tôn, và con sẽ
khéo gìn giữ lòng tin tưởng ấy.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy, du sĩ Bhaggava hoan hỷ tín thọ
lời dạy Thế Tôn.
Hòa thượng Thích Minh
Châu dịch Việt