Kinh Subha (Tu-bà)#
Trường Bộ Kinh
Digha Nikaya
10. Kinh Subha (Tu-bà)
(Subha sutta)
Tụng phẩm I
1. N hư vậy tôi nghe. Một thời, Ðại đức Ananda ở tại Sàvatthi
(Xá-vệ), tại rừng Jetavana (Kỳ-đà), vườn ông Anàthapindika (Cấp Cô
Ðộc), sau khi đức Thế Tôn nhập diệt không bao lâu. Lúc bây giờ thanh
niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta ở tại Sàvatthi vì một vài công việc.
2. Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta gọi một thanh niên
Bà-la-môn khác:
- Này thanh niên Bà-la-môn, hãy đi đến chỗ Sa-môn Ananda ở, thay
mặt ta hỏi thăm Sa-môn Ananda có ít bệnh ít não, khinh an, khí lực an ổn:
"Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta hỏi thăm Tôn giả Ananda có ít
bệnh ít não, khinh an, khí lực an ổn", và nói thêm: "Hân hạnh
thay, nếu Tôn giả Ananda có lòng từ mẫn đến tại trú xứ của thanh
niên Subha Todeyyaputta".
3. - Tôn giả, xin vâng.
Thanh niên Bà-la-môn vâng lời thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta đến
tại chỗ của Tôn giả Ananda, sau khi đến, nói lên những lời chúc tụng
thân hữu xã giao với Tôn giả Ananda rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi
xuống một bên, thanh niên Bà-la-môn ấy nói với Tôn giả Ananda: "Thanh
niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta hỏi thăm Tôn giả Ananda ít bệnh ít não,
khinh an, khí lực an ổn. Hân hạnh thay, nếu Tôn giả Ananda có lòng từ mẫn
đến tại trú xá của thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta".
4. Khi được nói vậy Tôn giả Ananda nói với thanh niên Bà-la-môn ấy:
- Này thanh niên Bà-la-môn, nay không phải thời, vì hôm nay tôi vừa mới
uống thuốc. Ngày mai tôi sẽ đến, vừa hợp thời, hợp nghi.
Rồi thanh niên Bà-la-môn ấy từ chỗ ngồi đứng dậy, đến tại
chỗ của thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta; khi đến xong, liền
thưa với thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta:
- Chúng tôi đã thay mặt Tôn giả thưa với Tôn giả Ananda: "Thanh niên
Bà-la-môn Subha Todeyyaputta hỏi thăm Ðại đức Ananda có ít bệnh ít não,
khinh an, khí lực an ổn. Hân hạnh thay, nếu Tôn giả Ananda có lòng từ mẫn
đến tại trú xá của thanh niên Bà-la-môn, Subha Todeyyaputta". Này Tôn
giả, khi được nói vậy Sa-môn Ananda nói với tôi: "Này thanh niên
Bà-la-môn, nay không phải thời, vì hôm nay tôi mới vừa uống thuốc. Ngày mai,
tôi sẽ đến, vừa hợp thời hợp nghi". Này Tôn giả, sự việc đã
như vậy, khiến Tôn giả Ananda đã có cơ hội ngày mai đến.
5. Và Tôn giả Ananda, sau khi đêm ấy đã mãn, vào buổi sáng đắp y, đem
theo y bát, với vị Tỷ-kheo người xứ Cetiya làm vị Sa-môn tùy hành,
đến tại chỗ ở của thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta, sau khi
đến, liền ngồi tại chỗ đã soạn sẵn. Rồi thanh niên Subha
Todeyyaputta đến trước Tôn giả Ananda, sau khi đến, nói lên những lời
chúc tụng thân hữu và xã giao với Tôn giả Ananda, rồi ngồi xuống một bên.
Sau khi ngồi xuống một bên, thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta nói với Tôn
giả Ananda:
- Tôn giả Ananda đã lâu ngày là thị giả của Tôn giả Gotama, sống gần và
ở một bên Ngài. Tôn giả Ananda chắc biết Tôn giả Gotama đã tán thán
những pháp nào và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi
người theo những pháp ấy. Tôn giả Ananda, những pháp Tôn giả Gotama tán thán
là những pháp gì và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi
người theo những pháp ấy?
6. - Này thanh niên Bà-la-môn, Thế Tôn tán thán ba pháp uẩn và Ngài
đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo những pháp ấy. Ba
pháp ấy là gì? Chính là Thánh giới uẩn, Thánh định uẩn, Thánh tuệ uẩn.
Thế Tôn tán thán ba pháp uẩn ấy. Ngài đã khích lệ, khuyến đạo,
y chỉ mọi người theo những pháp ấy.
- Tôn giả Ananda, thế nào là Thánh giới uẩn, Tôn giả Gotama tán thán
và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy?
7. - Này thanh niên Bà-la-môn, ở đây Như Lai sanh ra đời, vị A-la-hán.
Chánh Ðẳng Giác... như vậy này thanh niên Bà-la-môn là Tỷ-kheo đầy đủ
giới đức. (Xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số 40 -
63).
8. - Này thanh niên Bà-la-môn, đó là Thánh giới uẩn Thế Tôn tán thán
và Ngài đã khích lệ khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy.
Và còn pháp uẩn khác cao thượng hơn cần phải hành trì?
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda, thật hy hữu thay, Tôn giả Ananda,
Thánh giới uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn; Tôn giả Ananda,
tôi không thấy Thánh giới uẩn viên mãn này ở những Sa-môn, Bà-la-môn nào
ngoài giáo hội này. Tôn giả Ananda, và nếu những Sa-môn, Bà-la-môn khác
có thấy Thánh uẩn này tự nơi mình, các vị này cũng đã thỏa mãn với pháp
ấy: "Hành trì như vậy là đầy đủ, chứng đạt như vậy là đầy đủ.
Ðó là mục đích Sa-môn hạnh của chúng tôi, không có gì cao thượng hơn cần
phải hành trì nữa!" Nhưng Tôn giả Ananda còn nói: "Còn pháp uẩn cao
thượng hơn cần phải hành trì".
Tụng phẩm II
1. Tôn giả Ananda, thế nào là Thánh định uẩn, Tôn
giả Gotama tán thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo y chỉ mọi
người theo pháp ấy?
- Này thanh niên Bà-la-môn, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các căn?...
Không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy
thấm nhuần.
(xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số 64 - 76).
13. Này thanh niên Bà-la-môn, Tỷ-kheo ly dục, ly ác pháp, chứng và trú
thiền thứ nhất một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm với tứ.
Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn tràn đầy thân mình với
hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có
hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Ðó là thiền định của vị ấy.
14. Này thanh niên Bà-la-môn, lại nữa Tỷ-kheo ấy diệt tầm diệt
tứ... thấm nhuần.
(xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số 77-78)...
Ðó là thiền định của vị ấy.
16. Lại nữa, này thanh niên Bà-la-môn, ly hỷ trú xả... thấm
nhuần. (Xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số 79-82)...
Ðó là thiền định của vị ấy.
19. Này thanh niên Bà-la-môn, đó là Thánh định uẩn Tôn giả Gotama tán
thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp
ấy và còn pháp uẩn khác cao thượng hơn cần phải hành trì.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda! Thật hy hữu thay, Tôn giả Ananda!
Thánh định uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn; Tôn giả
Ananda, tôi không thấy Thánh định uẩn viên mãn này ở những Sa-môn,
Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Tôn giả Ananda, và nếu những Sa-môn
khác có thấy Thánh định uẩn này tự nơi mình, các vị này cũng đã thỏa
mãn với pháp ấy: "Hành trì như vậy là đầy đủ. Ðó là mục đích
Sa-môn hạnh của chúng tôi. Không còn gì cao thượng hơn cần phải hành trì
nữa". Nhưng Tôn giả Ananda còn nói: "Còn pháp uẩn cao thượng hơn
cần phải hành trì".
20. Tôn giả Ananda, thế nào là Thánh tuệ uẩn, Tôn giả Gotama tán
thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp
ấy?
- Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm... và bị trói buộc (xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số 83-84).
22. Này thanh niên Bà-la-môn, với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản
như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm hướng tâm đến chánh trí, chánh kiến,
vị ấy biết: "Thân này của ta là sắc pháp, do bốn đại thành, do cha
mẹ sanh, do cơm cháo nuôi dưỡng, vô thường, biến hoại, phấn toái, đoạn
tuyệt, hoại diệt, trong thân ấy thức ta nương tựa và bị trói
buộc". Ðó là trí tuệ của vị ấy.
23. Với tâm định tĩnh... không thiếu một căn nào (xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số 85-86). Ðó là trí
tuệ của vị ấy.
25. Với tâm định tĩnh... Sau đời sống hiện tại, không có đời sống
nào khác nữa (xem kinh Sa-môn quả , đoạn kinh số
87-98).
36. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não,
nhu nhuyến dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm,
hướng tâm đưa đến lậu tận trí. Vị ấy tuệ tri như thật: "Ðây
là khổ", Tuệ tri như thật: "Ðây là nguyên nhân của khổ",
tuệ tri như thật: "Ðây là sự diệt khổ", tuệ tri như
thật: "Ðây là con đường đưa đến diệt khổ", tuệ tri
như thật: "Ðây là những lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Ðây
là nguyên nhân của lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Ðây là sự
diệt trừ các lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Ðây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc", nhờ hiểu
biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu,
thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Ðối với tự thân đã giải thoát
như vậy, khởi lên sự biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết:
"Sanh đã diệt, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, sau
đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa". Ðó là trí tuệ
của vị ấy.
37. Này thanh niên Bà-la-môn, đó là Thánh tuệ uẩn, Thế Tôn tán
thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp
ấy. Không còn pháp nào cao thượng hơn cần phải hành trì.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda, thật hy hữu thay, Tôn giả Ananda! Tôn
giả Ananda, Thánh tuệ uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn.
Tôn giả Ananda, tôi không thấy Thánh tuệ uẩn viên mãn này ở những
Sa-môn, Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Không còn pháp nào cao thượng hơn
cần phải hành trì. Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda! Thật vi diệu thay,
Tôn giả Ananda! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi
bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc.
Cũng vậy, chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện
trình bày giải thích. Tôn giả Ananda, con xin quy y Thế Tôn Gotama, quy y
Pháp, và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn giả Ananda nhận con làm đệ
tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
Hòa thượng Thích Minh
Châu dịch Việt