Giáo lý lõi · Nền chánh kiến

Giáo lý căn bản để tham khảo khi đọc kinh và đối chiếu pháp hành

Đây là phần thông tin nền: Tứ Thánh Đế, Bát Chánh Đạo, Tam học, Tam tướng, nghiệp, duyên khởi, ngũ uẩn và các pháp hỗ trợ tu tập. Nội dung giúp người đọc có bối cảnh để tra cứu kinh văn, không thay thế sự chỉ dạy trực tiếp.

8bài giáo lý lõi
4trục bản đồ
Chánh kiếnnền để đọc kinh
Giới–Định–Tuệcầu sang pháp hành

Bản đồ giáo lý lõi

Người đọc có thể xem các cụm này như bản đồ nội dung trước khi đi sâu vào từng bài kinh hoặc thuật ngữ.

Thông tin để đối chiếu
01Khổ và con đường

Tứ Thánh Đế và Bát Chánh Đạo cho biết vấn đề là gì, nguyên nhân ở đâu, và con đường đoạn tận ra sao.

02Huấn luyện thân–tâm

Tam học: Giới giữ đời sống ngay thẳng, Định làm tâm vững, Tuệ thấy đúng bản chất các pháp.

03Thấy thực tại

Tam tướng, ngũ uẩn, sáu căn giúp quan sát thân tâm mà bớt đồng hóa với “tôi” và “của tôi”.

04Nhân duyên và tu tập

Nghiệp, duyên khởi, triền cái, giác chi giúp hiểu sự vận hành của khổ và cách nuôi dưỡng thiện pháp.

Đọc theo thứ tự

Thứ tự này nối từ tài liệu nhập môn sang giáo lý lõi, rồi mở sang Kinh Nikāya và pháp hành để tiện tra cứu.

8 bài
Tam học là gì? Giới – Định – Tuệ trong Phật giáo Nguyên thủy01 · Giáo lý lõi01. Tam học

Tam học là ba sự huấn luyện căn bản: Giới làm nền đạo đức, Định rèn luyện tâm, Tuệ thấy đúng sự thật.

Mở →
Tam tướng là gì? Vô thường, khổ, vô ngã trong Phật giáo Nguyên thủy02 · Giáo lý lõi02. Tam tướng

Tam tướng là ba đặc tính của các pháp hữu vi: vô thường, khổ và vô ngã. Thấy tam tướng giúp bớt chấp thủ và phát triển trí tuệ.

Mở →
Tứ Thánh Đế là gì?03 · Giáo lý lõi03. Tứ Thánh Đế

Tứ Thánh Đế là bốn sự thật cao quý: khổ cần được hiểu, nguyên nhân khổ cần được đoạn trừ, sự chấm dứt khổ cần được chứng ngộ, và con

Mở →
Nghiệp là gì? Hiểu đúng về nghiệp và quả của nghiệp04 · Giáo lý lõi04. Nghiệp

Nghiệp không phải số phận cố định. Trong Phật giáo Nguyên thủy, nghiệp là hành động có chủ ý qua thân, lời nói và ý nghĩ, đưa đến qu

Mở →
Bát Chánh Đạo là gì?05 · Giáo lý lõi05. Bát Chánh Đạo

Bát Chánh Đạo là Đạo đế trong Tứ Thánh Đế: con đường tám chi phần, được tu tập trong Giới – Định – Tuệ để đưa đến chấm dứt khổ.

Mở →
Duyên khởi là gì? Vì cái này có nên cái kia có06 · Giáo lý lõi06. Duyên khởi

Duyên khởi chỉ ra rằng các pháp sinh lên do nhân duyên; thấy duyên khởi giúp bớt chấp ngã, bớt đổ lỗi và biết chuyển hóa nhân duyên

Mở →
Ngũ uẩn, sáu căn sáu trần là gì? Cách nhìn thân tâm trong Phật giáo07 · Giáo lý lõi07. Ngũ uẩn · Sáu căn

Ngũ uẩn và sáu căn sáu trần giúp người học thấy kinh nghiệm thân tâm như những tiến trình do duyên sinh, không phải một cái tôi cố đ

Mở →
Năm triền cái và bảy giác chi là gì? Chướng ngại và yếu tố giác ngộ08 · Giáo lý lõi08. Triền cái · Giác chi

Năm triền cái là chướng ngại che lấp tâm; bảy giác chi là các yếu tố cần nuôi dưỡng để tâm sáng, quân bình và đi về giác ngộ.

Mở →

Sau phần giáo lý, tra cứu gì tiếp?

Giáo lý căn bản là cầu nối để người đọc tra cứu kinh gốc và tài liệu pháp hành, thay vì chỉ dừng ở khái niệm.

Kinh Nikāya

Tra cứu kinh gốc, bối cảnh, thuật ngữ và tài liệu nên xem trước.

Đọc Kinh Nikāya →
Pháp hành

Đưa Giới – Định – Tuệ vào chánh niệm, thiền tập và quan sát tâm.

Sang Pháp hành →
Từ điển Pāli–Việt

Tra cứu thuật ngữ như dukkha, anicca, anattā, kamma, samādhi, paññā.

Tra thuật ngữ →
Đời sống cư sĩ

Ứng dụng giáo lý trong gia đình, công việc, tài sản, lời nói và quan hệ hằng ngày.

Ứng dụng đời sống →
Gợi ý tham khảo: với mỗi bài giáo lý, người đọc có thể tự đối chiếu: pháp này chỉ ra điều gì, liên hệ thế nào với khổ, và nguồn kinh/pháp thoại nào cần xem thêm?