Kinh Trung Bộ

152. Kinh Căn tu tập (Indriyabhàvanà sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về vô thượng căn tu tập trong giới luật bậc Thánh, phương pháp nhận thức các căn và đạo lộ của vị hữu học.

151. Kinh Khất thực thanh tịnh (Pindapàtapàrisuddhi sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày phương pháp suy tư giúp Tỷ-kheo thanh tịnh hành động khất thực, an trú trong thiện pháp và đoạn trừ các phiền não.

150. Kinh Nói cho dân Nagaravinda (Nagaravindeyya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và các Bà-la-môn Nagaravinda, trình bày tiêu chuẩn tôn kính Sa-môn, Bà-la-môn dựa trên sự ly tham, ly sân, ly si và nội tâm tịch tịnh.

kinh Sáu xứ (Mahàsalàyatanika sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Sáu xứ trình bày lời Thế Tôn giảng về sự nhận biết chân thật các căn, cảm thọ và sự tu tập Thánh đạo Tám ngành để đoạn tận phiền não.

148. Kinh Sáu sáu (Chachakka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về sáu nội xứ, sáu ngoại xứ, sáu thức thân, sáu xúc thân, sáu thọ thân và sáu ái thân, cùng giáo lý vô ngã và con đường đoạn trừ thân kiến.

kinh Giáo giới La-hầu-la (Cùlaràhulovàda sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh ghi lại lời dạy của Thế Tôn về sự vô thường, khổ và đoạn tận lậu hoặc qua pháp nhãn ly trần, giúp Tôn giả Rahula hiểu rõ về tự ngã và giải thoát.

146. Kinh Giáo giới Nandaka (Nandakovàda sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh ghi lại lời giáo giới của Tôn giả Nandaka đối với các Tỷ-kheo-ni, nhấn mạnh tính vô thường của sáu nội xứ và sáu ngoại xứ, cùng bảy giác chi trong tu tập.

145. Kinh Giáo giới Phú-lâu-na (Punnovàda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Giáo giới Phú-lâu-na trình bày lời dạy của Thế Tôn về giáo giới vắn tắt giúp Tôn giả Punna sống nhàn tịnh, không phóng dật, và diệt tận đau khổ.

144. Kinh Giáo giới Channa (Channovàda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Giáo giới Channa ghi lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Sariputta, Mahacunda và Tôn giả Channa về sự chịu đựng khổ đau và chứng tri sự diệt.

143. Kinh Giáo giới Cấp Cô Ðộc (Anàthapindikovàda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa cư sĩ Cấp Cô Ðộc và Tôn giả Sariputta về việc không chấp thủ các pháp, giúp giảm thiểu khổ đau và hướng đến thanh tịnh.

142. Kinh Phân biệt cúng dường (Dakkhinàvibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Phân biệt cúng dường trình bày các loại cúng dường theo hạng người và bốn sự thanh tịnh của cúng dường trong giáo pháp của Đức Phật.

141. Kinh Phân biệt về Sự thật (Saccavibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày chi tiết bốn Thánh đế gồm Khổ, Tập, Diệt, Đạo cùng lời dạy của Tôn giả Sariputta về sự thật trong giáo pháp của Thế Tôn.

140. Kinh Giới phân biệt (Dhàtuvibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Giới phân biệt trình bày sáu giới, sáu xúc xứ, mười tám ý hành và bốn thắng xứ, cùng sự quán sát chánh trí tuệ về các giới và vọng tưởng.

139. Kinh Vô tránh phân biệt (Aranavibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về con đường Trung đạo, phân biệt hữu tránh và vô tránh pháp, tham khảo cách hành trì lời Phật dạy để đạt an tịnh và giác ngộ.

138. Kinh Tổng thuyết và Biệt thuyết (Uddesavibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về cách quán sát thức đối với ngoại trần không tán loạn, không trú trước nội trần, nhằm ngăn chặn khổ về sanh, già, chết trong tương lai.

137. Kinh Phân biệt sáu xứ (Salàyatanavibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về phân biệt sáu xứ gồm sáu nội xứ, sáu ngoại xứ, sáu thức thân, sáu xúc thân, mười tám ý hành và ba mươi sáu loại hữu tình cần biết.

Ðại kinh Nghiệp phân biệt (Mahàkammavibhanga) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày phân tích chi tiết về nghiệp, các loại nghiệp và quả báo tương ứng theo lời dạy của Thế Tôn tại Rajagaha.

kinh Nghiệp phân biệt (Cùlakammavibhanga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Nghiệp phân biệt trình bày nguyên nhân và quả báo của các hành động nghiệp, giải thích sự khác biệt về đời sống và số phận của loài người.

134. Kinh Lomasakangiya Nhất dạ hiền giả (Lomasakangiyabhaddekaratta sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Thiên tử Candana và Tôn giả Lomasakangiya về bài kệ Nhứt Dạ Hiền Giả, nhấn mạnh tuệ quán pháp hiện tại, không truy tìm quá khứ, không ước vọn

133. Kinh Ðại Ca-chiên-diên Nhất dạ hiền giả (Mahàkaccànabhaddekaratta sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày tổng thuyết và biệt thuyết về Nhứt Dạ Hiền Giả, nhấn mạnh tuệ quán hiện tại, không truy tìm quá khứ hay ước vọng tương lai, là căn bản của phạm hạnh.

132. Kinh A-nan Nhất dạ hiền giả (Anandabhaddekaratta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về Nhứt Dạ Hiền Giả do Tôn giả Ananda thuyết, nhấn mạnh tuệ quán hiện tại, không truy tìm quá khứ, không ước vọng tương lai, sống an tịnh, trầm lặng.

131. Kinh Nhất dạ hiền giả (Bhaddekaratta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Nhất dạ hiền giả giảng về tuệ quán hiện tại, không truy tìm quá khứ, không ước vọng tương lai, sống an tịnh và trầm lặng trong pháp hiện tại.

130. Kinh Thiên sứ (Devadùta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Thiên sứ trình bày cảnh báo của năm Thiên sứ về nghiệp thiện ác và quả báo trong luân hồi, qua lời dạy của Thế Tôn tại Jetavana.

129. Kinh Hiền Ngu (Bàlapandita sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Hiền Ngu trình bày ba đặc điểm của người ngu và người trí, cùng các khổ ưu và lạc hỷ tương ứng trong hiện tại và hậu quả nghiệp báo.

128. Kinh Tùy phiền não (Upakkilesa sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Tùy phiền não ghi lại lời dạy của Thế Tôn về các phiền não tâm, sự cạnh tranh trong Tăng chúng và phương pháp tu tập định để đoạn trừ phiền não.

127. Kinh A-na-luật (Anuruddha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh A-na-luật ghi lại cuộc đàm thoại giữa Tôn giả Anuruddha và thợ mộc Pancakanga về vô lượng tâm giải thoát, đại hành tâm giải thoát và các loại hào quang của chư Thiên.

126. Kinh Phù-di (Bhùmija sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Phù-di ghi lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Bhumija và vương tử Jayasena về ước nguyện hành Phạm hạnh và điều kiện đạt quả vị trong đạo Phật.

125. Kinh Ðiều ngự địa (Dantabhùmi sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ðiều ngự địa trình bày lời dạy của Thế Tôn về sự điều phục tâm và thân, các pháp đưa đến sự thanh tịnh và giải thoát khỏi lậu hoặc.

124. Kinh Bạc-câu-la (Bakkula sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Bakkula và lõa thể Kassapa về sự tu hành, không khởi dục tưởng, sân tưởng trong tám mươi năm xuất gia.

123. Kinh Hy hữu vị tằng hữu pháp (Acchariya-abbhùtadhamma sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại các pháp hy hữu và vị tằng hữu của Như Lai, qua lời Tôn giả Ananda ghi nhớ và thọ trì từ Thế Tôn tại Jetavana, Savatthi.

122. Kinh Ðại không (Mahàsunnata sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ðại không ghi lại lời Thế Tôn giảng về sự an trú nội không, viễn ly, độc cư, và quán sát năm dục trưởng dưỡng nhằm đoạn tận tham ái, đạt an tịnh và giải thoát.

121. Kinh Tiểu không (Cùlasunnata sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Tiểu không trình bày pháp an trú vào các trạng thái không, từ lâm tưởng đến vô tướng tâm định, dẫn đến giải thoát và chứng đạt Không tánh thanh tịnh.

120. Kinh Hành sanh (Sankhàrupapatti sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Hành sanh giảng về sự tái sanh do hành đưa lại, trình bày các bản đồ nội dung tái sanh theo tín, giới, văn, thí và trí tuệ của Tỷ-kheo.

119. Kinh Thân hành niệm (Kàyagatàsati sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Thân hành niệm trình bày phương pháp tu tập chánh niệm trên thân, hơi thở, các hoạt động thân thể, và quán sát tứ đại, nhằm đạt an trú nội tâm và định tĩnh.

118. Kinh Nhập tức, Xuất tức niệm (Kinh Quán niệm hơi thở) (Anàpànasati sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày phương pháp quán niệm hơi thở, tu tập nhập tức xuất tức niệm để làm viên mãn bốn niệm xứ và bảy giác chi, dẫn đến minh giải thoát.

kinh Bốn mươi (Mahàcattàrìsaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Bốn mươi giảng về Thánh chánh định với các cận duyên và tư trợ gồm chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm.

116. Kinh Thôn tiên (Isigili sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Thôn tiên ghi lại lời Phật thuyết về các vị Ðộc Giác Phật từng trú tại núi Isigili, danh sách và phẩm chất của các vị này.

115. Kinh Ða giới (Bahudhàtuka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ða giới trình bày sự khác biệt giữa người ngu và người hiền trí qua các pháp giới, duyên khởi, và sự hiểu biết chánh kiến trong giáo pháp của Thế Tôn.

114. Kinh Nên hành trì, không nên hành trì (Sevitabba-asevitabba sutta) Kinh Trung Bộ Đức Thế Tôn giảng về pháp nên hành trì và không nên hành trì trong thân, khẩu, ý, tâm sanh, tưởng đắc, kiến đắc và ngã tánh đắc, phân biệt thiện ác tăng giảm.

113. Kinh Chân nhân (Sappurisa sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Chân nhân giảng về pháp Chân nhân và phi Chân nhân, nhấn mạnh hành trì đúng pháp, không tự khen mình chê người dựa trên xuất thân hay trạng thái tu tập.

112. Kinh Sáu Thanh tịnh (Chabbisodhana sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày lời dạy của Thế Tôn về sáu giới, năm thủ uẩn và bốn hình thức tuyên bố, cùng sự giải thoát tâm khỏi các lậu hoặc và chấp thủ.

111. Kinh Bất đoạn (Anupada sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Bất đoạn ghi lại lời dạy của Thế Tôn về sự tu tập và chứng đạt các tầng thiền của Sariputta, từ sơ thiền đến diệt thọ tưởng định.

kinh Mãn nguyệt (Cùlapunnama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Mãn nguyệt trình bày sự phân biệt giữa người bất chánh và người chơn chánh qua các đặc điểm về tín, hành, kiến và kết quả sau khi mạng chung.

kinh Mãn nguyệt (Mahàpunnama sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày về năm thủ uẩn, căn bản của chúng, sự chấp thủ và không chấp thủ, cùng sự quán chiếu sắc, thọ, tưởng, hành, thức theo pháp vô ngã.

108. Kinh Gopaka Moggallàna (Gopakamoggallàna sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Ananda và Bà-la-môn Gopaka Moggallana về sự thành tựu pháp của Thế Tôn và chỗ nương tựa của Tăng chúng sau khi Thế Tôn diệt độ.

107. Kinh Ganaka Moggallàna (Ganakamoggallàna sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày tuần tự học tập và đạo lộ trong Pháp và Luật, từ giữ giới, hộ trì các căn đến thiền định và chứng Niết-bàn.

106. Kinh Bất động lợi ích (Anenjasappàya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày các hành đạo về lợi ích Bất động, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ và sự chứng đạt Niết-bàn qua sự đoạn trừ chấp trước.

105. Kinh Thiện tinh (Sunakkhatta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Thiện tinh ghi lại lời Thế Tôn giảng về năm dục trưởng dưỡng, sự thiên lệch của người theo vật chất thế gian, bất động và chánh Niết-bàn, cùng ví dụ về mũi tên tham ái và thuố

104. Kinh Làng Sama (Sàmagàma sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Làng Sama trình bày về sự chia rẽ của các đệ tử Nigantha Nataputta sau khi vị này tạ thế và lời dạy của Thế Tôn về tránh tranh luận, giữ hòa hợp trong tăng chúng.

103. Kinh Nghĩ như thế nào? (Kinti sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày lời dạy của Thế Tôn về cách suy nghĩ đúng đắn, tinh thần hòa đồng, và cách ứng xử trong học tập pháp, tránh tranh cãi, duy trì từ tâm và lợi tha.

102. Kinh Năm và Ba (Pancattaya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày các quan điểm sai khác về tự ngã sau khi chết, luận bàn về tương lai, quá khứ và sự đoạn diệt các hành theo lời dạy của Thế Tôn.

101. Kinh Devadaha (Devadaha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Devadaha trình bày cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và các Nigantha về nguyên nhân cảm thọ và sự đoạn diệt khổ theo giáo lý Phật giáo.

100. Kinh Sangàrava (Sangàrava sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Sangàrava thuật lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và thanh niên Bà-la-môn Sangarava về sự chứng đạt thông trí và cứu cánh bỉ ngạn trong phạm hạnh.

99. Kinh Subha (Subha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Subha ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta về chánh đạo, nghiệp báo và năm pháp tác phước.

98. Kinh Vàsettha (Vàsettha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Vàsettha trình bày cuộc đối thoại giữa hai thanh niên Bà-la-môn về ý nghĩa đích thực của Bà-la-môn, nhấn mạnh phẩm hạnh và hành động hơn huyết thống.

97. Kinh Dhànanjàni (Dhànanjàni sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Dhànanjàni thuật lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Sariputta và Bà-la-môn Dhananjani về phóng dật, trách nhiệm và con đường an trú Phạm thiên.

96. Kinh Esukàrì (Esukàrì sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh ghi lại cuộc đối thoại giữa Bà-la-môn Esukari và Thế Tôn về bốn loại phụng sự và bốn loại tài sản theo quan niệm xã hội, cùng lời dạy về giá trị đạo đức và chánh kiến.

95. Kinh Cankì (Cankì sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Cankì ghi lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và Bà-la-môn Canki tại Opasada, trình bày sự tôn kính, tín tâm và hộ trì chân lý trong giáo pháp.

94. Kinh Ghotamukha (Ghotamukha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ghotamukha ghi lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Udena và Bà-la-môn Ghotamukha về bốn hạng người và pháp xuất gia, từ bỏ tham dục, sống đời thanh tịnh.

93. Kinh Assalàyana (Assalàyana sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Assalàyana ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và thanh niên Assalayana về quan niệm bốn giai cấp đều thanh tịnh và sự thật về sanh chủng.

92. Kinh Sela (Sela sutta) Kinh Trung Bộ Pháp thoại Thế Tôn tại Anguttarapa, khai thị bện tóc Keniya và Bà-la-môn Sela về Phạm hạnh, ba mươi hai Đại nhân tướng và sự xuất gia chứng A-la-hán.

91. Kinh Brahmàyu (Brahmàyu sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Brahmàyu ghi lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và Bà-la-môn Brahmayu, trình bày về ba mươi hai Đại nhân tướng và giáo pháp Khổ, Tập, Diệt, Đạo.

90. Kinh Kannakatthala (Kannakatthala sutta) Kinh Trung Bộ Kinh kể về cuộc gặp gỡ giữa vua Pasenadi nước Kosala và Thế Tôn tại Ujunna, cùng các lời dạy về nhân duyên, tinh cần và sự giải thoát.

89. Kinh Pháp trang nghiêm (Dhammacetiya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày cuộc viếng thăm của vua Pasenadi nước Kosala đến Thế Tôn, nêu bật pháp trang nghiêm và sự hòa hợp trong đời sống phạm hạnh.

88. Kinh Bàhitika (Bàhitika sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Bàhitika ghi lại cuộc đàm thoại giữa Tôn giả Ananda và vua Pasenadi nước Kosala về thân, khẩu, ý hành thiện và bất thiện theo lời dạy của Thế Tôn.

87. Kinh Ái sanh (Piyajàtika sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ái sanh trình bày nguyên nhân sinh khổ đau do ái dẫn đến, qua đối thoại giữa Thế Tôn và các nhân vật tại Savatthi.

86. Kinh Angulimàla (Angulimàla sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Angulimàla thuật lại câu chuyện Thế Tôn nhiếp phục tên cướp Angulimàla, người từ bỏ ác nghiệp, xuất gia và chứng đắc A-la-hán.

85. Kinh Vương tử Bồ-đề (Bodhirajàkumàra sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và vương tử Bodhi, cùng những suy nghĩ và trải nghiệm tu hành của Đức Phật trước khi giác ngộ.

84. Kinh Madhurà (Madhurà sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh ghi lại cuộc đối thoại giữa vua Madhura Avantiputta và Tôn giả Mahakaccana về sự đồng đẳng giữa các chủng tánh và giá trị đạo đức trong Phật pháp.

83. Kinh Makhàdeva (Makhàdeva sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Makhàdeva thuật lại truyền thống xuất gia của vua Makhàdeva và con cháu, nhấn mạnh sự duy trì Chánh pháp và Thánh đạo Tám ngành.

82. Kinh Ratthapàla (Ratthapàla sutta) Kinh Trung Bộ Pháp thoại kể về thiện nam tử Ratthapala xuất gia dưới sự chỉ dẫn của Thế Tôn, từ bỏ gia đình để thực hành phạm hạnh và trí tuệ giải thoát.

81. Kinh Ghatìkàra (Ghatìkàra sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ghatìkàra thuật lại câu chuyện thợ gốm Ghatikara và thanh niên Jotipala với Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, cùng các pháp thoại và sự tin tưởng của Đức Phật.

80. Kinh Vekhanassa (Vekhanassa sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Vekhanassa ghi lại cuộc đối thoại giữa du sĩ Vekhanassa và Thế Tôn về sắc và dục lạc, làm rõ bản chất tối thượng của dục lạc trong giáo pháp.

kinh Sakuludayi (Thiện sanh Ưu đà di) (Cùlasakuludàyi sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Sakuludayi ghi lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và du sĩ Sakuludayi, thuyết giảng về tri kiến, quá khứ, tương lai và đạo lộ chứng đắc thế giới nhất hướng lạc.

78. Kinh Samanamandikà (Samanamandikàputta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Samanamandikà ghi lại cuộc đối thoại giữa thợ mộc Pancakanga và du sĩ Uggahamana, trình bày về bốn pháp và mười pháp dẫn đến thiện cụ túc, thiện tối thắng.

kinh Sakuludàyi (Mahàsakuludàyin sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Sakuludàyi ghi lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và du sĩ Sakuludayi, trình bày các pháp tu hành như Tứ Niệm xứ, Tứ Chánh cần, Bát Chánh đạo và các pháp tu tập quan trọng.

76. Kinh Sandaka (Sandaka sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Ananda và du sĩ Sandaka về bốn pháp phi phạm hạnh và bốn pháp bất an phạm hạnh, cùng sự chứng ngộ của bậc A-la-hán.

75. Kinh Màgandiya (Màgandiya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Màgandiya ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn, du sĩ Magandiya và Bà-la-môn Bharadvaja về sự đoạn trừ tham ái và chứng đắc A-la-hán.

74. Kinh Trường Trảo (Dìghanakha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Trường Trảo ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và du sĩ ngoại đạo Dìghanakha về các tri kiến và sự đoạn trừ chấp thủ, quán sát thân vô thường, khổ, vô ngã.

kinh Vaccaghotta (Mahàvacchagotta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Vaccaghotta ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và du sĩ Vacchagotta về thiện ác pháp, sự đoạn trừ lậu hoặc và con đường giải thoát.

72. Kinh Dạy Vacchagotta về Lửa (Aggivacchagotta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và du sĩ Vacchagotta về các tri kiến sai lầm và sự giải thoát qua đoạn trừ tà kiến.

71. Kinh Dạy Vacchagotta về Tam Minh (Tevijjavacchagotta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và du sĩ Vacchagotta về ba minh, quá khứ nhiều đời, thiên nhãn và sự đoạn diệt lậu hoặc.

70. Kinh Kìtàgiri (Kìtàgiri sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Kìtàgiri ghi lại lời dạy của Thế Tôn về việc ăn uống, sự an trú và bảy hạng người sống trong đời, cùng pháp tu chứng qua cảm thọ.

69. Kinh Gulisàni (Gulisàni sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Gulisàni trình bày lời dạy của Tôn giả Sariputta về cách hành xử đúng mực của Tỷ-kheo sống ở rừng núi khi đến trú giữa chúng Tăng.

68. Kinh Nalakapàna (Nalakapàna sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Nalakapàna ghi lại lời dạy của Thế Tôn về lòng tin, phạm hạnh, sự đoạn trừ lậu hoặc và ý nghĩa tái sanh của các đệ tử đã mệnh chung.

67. Kinh Càtumà (Càtumà sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Càtumà ghi lại cuộc gặp gỡ giữa Thế Tôn và năm trăm Tỷ-kheo tại Catuma, cùng bốn điều đáng sợ chờ đợi người xuất gia trong Pháp và Luật.

66. Kinh Ví dụ Con chim cáy (Latukikopama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ví dụ Con chim cáy ghi lại lời dạy của Thế Tôn về sự từ bỏ và trói buộc trong đời sống Tỷ-kheo, qua hình ảnh con chim cáy bị trói chặt.

65. Kinh Bhaddàli (Bhaddàli sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Bhaddàli ghi lại lời dạy của Thế Tôn về việc ăn một lần ngồi một lần, thực hành trọn vẹn học giới và sự tiến triển tu tập của Tôn giả Bhaddali.

kinh Màlunkyà (Mahà Màlunkyà sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Màlunkyà trình bày năm hạ phần kiết sử và con đường đoạn trừ các phiền não qua thiền định và tuệ giác theo lời dạy của Thế Tôn tại Jetavana.

kinh Màlunkyà (Cula Màlunkyà sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Màlunkyà ghi lại cuộc đối thoại giữa Tôn giả Malunkyaputta và Thế Tôn về những câu hỏi không được trả lời nhằm nhấn mạnh con đường thực hành Phạm hạnh.

kinh Giáo giới La-hầu-la (Mahà Ràhulovàda sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày lời dạy của Thế Tôn về quán sát sắc pháp và tu tập niệm hơi thở, cùng các pháp giới đất, nước, lửa, gió, hư không với chánh trí tuệ.

61. Kinh Giáo giới La-hầu-la ở rừng Ambala (Ambalatthikà Ràhulovàda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh dạy Tôn giả Rahula cách phản tỉnh và tịnh hóa thân, khẩu, ý nghiệp để tránh ác nghiệp và phát triển thiện nghiệp, theo lời Thế Tôn giảng.

60. Kinh Không gì chuyển hướng (Apannaka sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh ghi lại lời dạy của Thế Tôn về pháp không gì chuyển hướng, phân tích quan điểm sai lạc và chánh kiến trong hành trì thiện ác và đời sau.

59. Kinh Nhiều cảm thọ (Bahuvedanìya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày các loại cảm thọ theo nhiều pháp môn, từ ba thọ đến một trăm lẻ tám thọ, và sự phân biệt các trạng thái lạc thọ trong thiền định.

58. Kinh Vương tử Vô Úy (Abhayaràjakumàra sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Vương tử Abhaya và Sa-môn Gotama về lời nói và sự thật, thể hiện lòng thương tưởng của Như Lai đối với chúng sinh.

57. Kinh Hạnh con chó (Kukkuravatika sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Punna Koliyaputta và lõa thể Seniya về hành trì hạnh con chó và hạnh con bò, cùng bốn loại nghiệp và quả báo tương ứng.

56. Kinh Ưu-ba-ly (Upàli sutta) Kinh Trung Bộ Cuộc đàm thoại giữa Thế Tôn và Nigantha Dighatapassi về nghiệp và phạt, cùng sự quy y của gia chủ Upali theo lời dạy của Thế Tôn.

55. Kinh Jìvaka (Jìvaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Jìvaka trình bày lời Phật dạy về việc thọ dụng thịt trong ba trường hợp, cùng với tâm từ, bi, hỷ, xả và sự đoạn trừ tham, sân, si.

54. Kinh Potaliya (Potaliya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Potaliya ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và gia chủ Potaliya về sự đoạn tận tục sự trong giới luật bậc Thánh qua tám pháp căn bản.

53. Kinh Hữu học (Sekha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Hữu học trình bày lời dạy của Thế Tôn về các pháp tu học, gồm thành tựu giới hạnh, hộ trì các căn, tiết độ ăn uống, chú tâm cảnh giác, bảy diệu pháp và bốn thiền.

52. Kinh Bát thành (Atthakanàgara sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại pháp độc nhất do Thế Tôn tuyên bố, gồm các trạng thái thiền và pháp hành trì giúp đoạn trừ lậu hoặc, đạt an ổn vô thượng.

51. Kinh Kandaraka ( Kandaraka sutta ) Kinh Trung Bộ Kinh Kandaraka ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và du sĩ Kandaraka về bốn hạng người trên đời, Bốn Niệm xứ và sự tuệ tri về khổ, lậu tận.

50. Kinh Hàng ma (Màratajjanìya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Hàng ma thuật lại sự kiện Tôn giả Maha Moggallana đối diện Ác ma, cùng lời dạy của Thế Tôn Kakusandha về tâm từ bi và sự khổ đau của ác nghiệp.

49. Kinh Phạm Thiên cầu thỉnh (Brahmanimantanika sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và Phạm thiên Baka về bản chất vô thường, giải thoát và quyền lực của các chư thiên trong giáo lý Phật giáo.

48. Kinh Kosambiya (Kosambiya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Kosambiya trình bày sáu pháp cần ghi nhớ để tạo hòa hợp giữa các Tỷ-kheo, cùng với bảy chi trí tuệ giúp chứng quả Dự Lưu.

47. Kinh Tư sát (Vìmamsaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Tư sát trình bày cách vị Tỷ-kheo tìm hiểu tập tánh người khác qua pháp ô nhiễm, tạp pháp và pháp thanh tịnh, dựa trên sự chứng tri và lòng tin nơi Như Lai.

kinh Pháp hành (Mahàdhammasamàdàna sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh giảng về bốn pháp hành với các trạng thái hiện tại và quả báo tương lai, phân tích trí tuệ và si mê trong hành trì pháp.

kinh Pháp hành (Cùladhammasamàdàna sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Pháp hành trình bày bốn loại pháp hành với quả báo tương ứng, từ lạc đến khổ, qua các ví dụ và lời dạy của Thế Tôn tại Jetavana.

kinh Phương quảng (Cùlavedalla sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Phương quảng ghi lại cuộc đối thoại giữa cư sĩ Visakha và Tỷ-kheo-ni Dhammadinna về tự thân, tập khởi, diệt, đạo, thân kiến và Thánh đạo Tám ngành.

kinh Phương quảng (Mahàvedalla sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Phương quảng trình bày cuộc đối thoại giữa Tôn giả Maha Kotthita và Tôn giả Sariputta về trí tuệ, thức, cảm thọ, tưởng, thắng tri và các thiền định.

42. Kinh Veranjaka (Veranjaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Veranjaka trình bày nhân duyên sinh vào cõi dữ hay thiện thú, phân tích hành phi pháp và hành chánh đạo về thân, khẩu, ý, cùng kết quả tương ứng sau khi mạng chung.

41. Kinh Sàleyyaka (Sàleyyaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Sàleyyaka trình bày nguyên nhân dẫn đến tái sinh trong các cõi thiện ác qua hành vi thân, khẩu, ý phi pháp và đúng pháp, cùng giáo lý về nghiệp và quả báo.

kinh Xóm ngựa (Cùla-Assapura sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Xóm ngựa trình bày lời dạy của Thế Tôn về việc Tỷ-kheo phải thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn để đoạn trừ tham, sân, si và đạt tâm định tĩnh.

kinh Xóm ngựa (Mahà-Assapura sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Xóm ngựa trình bày lời dạy của Thế Tôn về tu tập Sa-môn hạnh, thanh tịnh thân khẩu ý, hộ trì các căn và đoạn trừ năm triền cái.

kinh Ðoạn tận ái (Mahàtanhàsankhaya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ðoạn tận ái trình bày sự sai lầm trong tà kiến về thức, giải thích duyên khởi và sự đoạn diệt của khổ uẩn theo giáo lý Phật pháp.

kinh Ðoạn tận ái (Cùlatanhàsankhaya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ðoạn tận ái trình bày lời Thế Tôn giảng về sự giải thoát ái tận, chứng đạt Niết-bàn qua quán chiếu vô thường, ly tham, đoạn diệt và xả ly trong cảm thọ.

kinh Saccaka (Mahàsaccaka sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và Niganthaputta Saccaka về sự tu tập thân và tâm, phân biệt thân tâm tu tập đúng pháp và không đúng pháp.

kinh Saccaka (Cùlasaccaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Saccaka ghi lại cuộc đối thoại giữa Thế Tôn và Niganthaputta Saccaka về giáo lý vô thường, vô ngã và sự huấn luyện đệ tử của Thế Tôn.

kinh Người chăn bò (Cùlagopàlaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Người chăn bò giảng về sự khéo biết đối với đời này và đời sau, cảnh giới ma, tử thần, và con đường đạt an ổn Niết-bàn.

kinh Người chăn bò (Mahàgopàlaka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Người chăn bò trình bày mười một đức tánh cần thiết để người chăn bò và Tỷ-kheo có thể phát triển, tăng trưởng trong Pháp và Luật.

kinh Rừng sừng bò (Mahàgosinga sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Rừng sừng bò ghi lại cuộc đối thoại giữa các Tôn giả về hạng Tỷ-kheo làm sáng chói khu rừng Gosinga qua việc tu tập và điều phục tâm.

kinh Rừng sừng bò (Cùlagosinga sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh ghi lại lời Thế Tôn giảng về sự hòa hợp, tinh cần tu tập và chứng đạt các thiền định thượng thừa của các Tôn giả Anuruddha, Nandiya và Kimbila tại rừng Gosinga.

kinh Dụ lõi cây (Cùlasàropama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Dụ lõi cây trình bày ví dụ về việc tìm lõi cây để minh họa con đường phạm hạnh, nhấn mạnh tâm giải thoát bất động là mục tiêu cuối cùng.

Ðại kinh Thí dụ Lõi cây Mahasaropama-sutta Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày dụ ngôn lõi cây để chỉ rõ các giai đoạn tu hành và những chướng ngại trong phạm hạnh, nhấn mạnh tâm giải thoát bất động là mục tiêu cuối cùng.

kinh Dụ dấu chân voi (Mahàhatthipadopama sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh do Tôn giả Sariputta thuyết giảng, diễn giải Bốn Thánh đế và năm thủ uẩn qua ví dụ dấu chân voi, nhấn mạnh quán sát sắc, thọ, tưởng, hành, thức với chánh trí tuệ.

kinh Dụ dấu chân voi (Cùlahatthipadopama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh thuật lại câu chuyện Bà-la-môn Janussoni chứng kiến dấu chân của Như Lai, nhận biết trí tuệ và pháp hành của Thế Tôn cùng Tăng chúng.

26. Kinh Thánh cầu (Ariyapariyesanà sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Thánh cầu trình bày hai loại tầm cầu: Thánh cầu và phi Thánh cầu, cùng với sự chứng ngộ Niết-bàn và các tầng thiền định của chư Tỷ-kheo.

25. Kinh Bẫy mồi (Nivàpa sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Bẫy mồi trình bày dụ ngôn đàn nai và người thợ săn bẫy mồi nhằm giải thích sự xâm nhập, tham đắm và cách thoát khỏi như ý lực của Ác ma.

24. Kinh Trạm xe (Rathavinìta sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Trạm xe trình bày cuộc đối thoại giữa Tôn giả Sariputta và Tôn giả Punna Mantaniputta về mục đích sống phạm hạnh theo lời dạy của Thế Tôn.

23. Kinh Gò mối (Vammika sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Gò mối trình bày ẩn dụ về thân và tâm, giải thích các biểu tượng như then cửa, con nhái, con đường hai ngã, đồ lọc sữa, con rùa, con dao phay, miếng thịt và con rắn hổ trong g

22. Kinh Ví dụ con rắn (Alagaddùpama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh kể lại câu chuyện Tỷ-kheo Arittha khởi tà kiến về chướng ngại pháp, Thế Tôn giảng giải rõ ràng về bản chất các pháp và sự từ bỏ để đạt an lạc lâu dài.

21. Kinh Ví dụ cái cưa (Kakacùpama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh dạy về việc giữ tâm không sân hận, không thốt lời ác ngữ, sống với lòng từ bi và nhẫn nhục trước những lời nói và hành động bất thiện.

20. Kinh An trú tầm (Vtakkasanthàna sutta) Kinh Trung Bộ Phật dạy Tỷ-kheo tác ý năm tướng để trừ diệt các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, sân, si, giúp nội tâm an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

19. Kinh Song tầm (Dvedhàvitakka sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Song tầm trình bày sự phân biệt và loại bỏ hai loại suy tầm, dẫn đến thiền định và trí tuệ giải thoát của Thế Tôn tại Jetavana.

18. Kinh Mật hoàn (Madhupindika sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Mật hoàn ghi lại lời dạy của Thế Tôn về sự đoạn tận các hý luận vọng tưởng và giải thích ý nghĩa pháp môn bánh mật qua lời giảng của Tôn giả Mahakaccana.

17. Kinh Khu rừng (Vanapattha sutta) Kinh Trung Bộ Pháp môn về khu rừng được Thế Tôn giảng dạy, nhấn mạnh sự an trú tâm niệm, đoạn trừ lậu hoặc và cách ứng xử của Tỷ-kheo với môi trường sống.

16. Kinh Tâm hoang vu (Cetokhila sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về năm tâm hoang vu và năm tâm triền phược chưa được diệt trừ, cũng như sự đoạn tận và ảnh hưởng đến sự trưởng thành trong Pháp và Luật.

15. Kinh Tư lượng (Anumàna sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Tư lượng trình bày các tánh khó nói và đức tánh dễ nói của Tỷ-kheo, cùng phương pháp tự quán sát và tinh tấn đoạn trừ ác pháp trong nội tâm.

kinh Khổ uẩn (Cùladukkhakkhanda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Khổ uẩn trình bày lời dạy của Thế Tôn về tham, sân, si là cấu uế tâm, nguyên nhân các dục và sự nguy hiểm của dục trong đời sống.

kinh Khổ uẩn (Mahàdukkhakkhanda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Khổ uẩn trình bày vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục, sắc pháp và cảm thọ theo lời dạy của Thế Tôn tại Jetavana.

kinh Sư tử hống (Mahàsìhanàda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Sư tử hống ghi lại lời dạy của Thế Tôn về mười lực của Như Lai và sự tuệ tri tâm hành nghiệp của chúng sinh, thể hiện quyền năng chuyển Phạm luân.

kinh Sư tử hống (Cùlasìhanàda sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày lời dạy của Thế Tôn về bốn loại Sa-môn chân chánh, sự khác biệt giữa hữu kiến và phi hữu kiến, cùng bốn loại chấp thủ và nguyên nhân sinh khởi của chúng.

10. Kinh Niệm xứ (Satipatthàna sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh trình bày con đường Bốn Niệm xứ gồm quán thân, quán thọ, quán tâm và quán pháp, giúp chế ngự tham ưu, hướng đến chánh trí và Niết-bàn.

9. Kinh Chánh tri kiến (Sammàditthi sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Chánh tri kiến trình bày chánh tri kiến qua sự tuệ tri thiện, bất thiện, thức ăn, Tứ diệu đế, hữu, thủ, ái, thọ, vô minh và lậu hoặc, theo lời giảng của Tôn giả Sariputta.

8. Kinh Ðoạn giảm (Sallekha sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ðoạn giảm trình bày lời dạy của Thế Tôn về việc đoạn trừ sở kiến, khởi tâm thiện pháp, từ bỏ các hành vi bất thiện và hướng đến giải thoát hoàn toàn.

7. Kinh Ví dụ tấm vải (Vatthùpama sutta) Kinh Trung Bộ Kinh trình bày ví dụ tấm vải để minh họa tâm cấu uế và thanh tịnh, cùng quá trình đoạn trừ các cấu uế tâm và thành tựu lòng tin đối với Tam bảo.

6. Kinh Ước nguyện (Akankheyya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Ước nguyện trình bày lời dạy của Thế Tôn về việc thành tựu giới luật, thiền định và quán hạnh để đạt các ước nguyện của Tỷ-kheo.

5. Kinh Không uế nhiễm (Anangana sutta) Kinh Trung Bộ Tôn giả Sariputta giảng về bốn hạng người có và không có cấu uế, phân biệt theo sự tuệ tri thật sự về nội thân và ảnh hưởng của tâm ô nhiễm hay thanh tịnh.

4. Kinh Sợ hãi khiếp đảm (Bhayabherava sutta) Kinh Trung Bộ Bài kinh thuật lại lời Thế Tôn quán sát thân nghiệp, tâm nghiệp thanh tịnh, vượt qua nỗi sợ hãi khi sống nơi rừng núi hoang vu, chứng minh sự an trú và định tâm của bậc Thánh.

3. Kinh thừa tự Pháp (Dhammadàyàda sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng về việc làm người thừa tự Pháp của Thế Tôn, nhấn mạnh sống viễn ly, từ bỏ tài vật, và tu tập con đường Thánh tám ngành để hướng đến giác ngộ.

2. Kinh Tất cả các lậu hoặc (Sabbàsava sutta) Kinh Trung Bộ Kinh giảng pháp môn phòng hộ và đoạn diệt tất cả lậu hoặc qua như lý tác ý, phòng hộ, thọ dụng, kham nhẫn, tránh né, trừ diệt và tu tập.

1. Kinh Pháp Môn Căn Bản (Mùlapariyàya sutta) Kinh Trung Bộ Kinh Pháp Môn Căn Bản trình bày lời dạy của Thế Tôn về sự hiểu biết đúng đắn các đại và Niết-bàn, phân biệt giữa phàm phu, hữu học và bậc A-la-hán.

Bài viết